Afschaffing Fyra leidt tot karrevracht reacties
De NMBS schuift de hogesnelheidstrein Fyra tussen Brussel en Amsterdam definitief aan de kant wegens een enorme waslijst mankementen. De beslissing lokt een heleboel reacties uit.
Minister van Overheidsbedrijven Jean-Pascal Labille (PS) vindt dat de NMBS een "logisch en noodzakelijk" besluit genomen heeft. Hij heeft de spoormaatschappij nu opgedragen zo snel mogelijk opnieuw een "veilige, regelmatige en kwaliteitsvolle verbinding" te creëren tussen België en Nederland.
Voor minister Labille zijn veiligheid en kwaliteit prioritair, onderstreept men op zijn kabinet. Hij vraagt zo snel mogelijk een structurele oplossing, waardoor de spoorverbinding tussen beide landen hersteld wordt. De minister deelt immers expliciet de bezorgdheid van onder meer Toerisme Vlaanderen, dat eerder al het belang van de hogesnelheidstrein onderstreepte voor de Vlaamse toeristische sector.
Over concrete alternatieven spreekt de minister zich nog niet uit. Het is nu eerst aan de NMBS om met voorstellen te komen, klinkt het nog op zijn kabinet.
Groen
Ook oppositiepartij Groen dringt aan op een volwaardig alternatief, maar vindt dat een optie met enkel de Thalys of de Eurostar niet volstaat. "De gewone reiziger verdient een goedkoper alternatief dat kan concurreren met hoe het was voordat de Fyra werd ingevoerd", vindt Kamerfractieleider Stefaan Van Hecke.
De groenen wijzen erop dat er voor het Fyra-tijdperk dagelijks zestien Beneluxtreinen reden Brussel en Amsterdam. "Vandaag rijden er slechts acht treinen tussen Brussel en Den Haag", hekelt Van Hecke, voor wie dat niet volstaat. Hij wil opnieuw minstens zestien Beneluxtreinen. Als dat niet kan, moet gezocht worden naar "een betaalbaar en comfortabel alternatief".
De keuze voor de Fyra was volgens Van Hecke duidelijk een verkeerde beleidsbeslissing. Hij vraagt daarom van de regering volledige inzage in de contracten, aanbestedingen, opvolgingsrapporten en eventuele juridische kosten, "zodat lessen kunnen getrokken worden voor toekomstige NMBS-beslissingen".
Reizigersorganisaties
Ook de reizigersorganisaties TreinTramBus en Rover kijken uit welke alternatieven de spoorwegmaatschappijen zullen aanbieden. "Het streefdoel moet één trein per uur zijn", zegt Jan Vanseveren van TreinTramBus. "De vervangtrein die sinds maart rijdt werd tot nog toe voorgesteld als een tijdelijke oplossing in afwachting van de terugkeer van de Fyra", zegt Stefan Stynen, voorzitter van TreinTramBus. "Marc Descheemaecker geeft nu aan dat die Beneluxtrein definitief opnieuw een plaats krijgt in het openbaarvervoerlandschap tussen België en Nederland."
Reizigers krijgen dan de keuze tussen de snelle Thalys met hogere tarieven en reserveringsplicht enerzijds en een tragere Beneluxtrein met gewone tarieven anderzijds. "De NMBS heeft verder toegezegd dat er serieus onderzoek komt naar een trein Eindhoven - Tilburg - Breda - Antwerpen- Brussel", stellen de reizigersorganisaties. Rover en TreinTramBus hebben altijd voor deze verbinding gepleit om Noord-Brabant beter met België te verbinden.
Ook Arriën Kruyt, voorzitter van Rover, is positief. "Twaalf Beneluxtreinen per dag een stap in de goeie richting. Maar we zijn er nog niet: de Benelux moet geheel hersteld worden door weer minimaal zestien keer te gaan rijden, met gewone treintarieven."
CD&V
"Prioriteit is nu een volwaardig aanbod tussen België en Nederland voor de reizigers", vindt eveneens CD&V-mobiliteitsspecialst Jef Van den Bergh. Hij vindt het bijna ondenkbaar dat de Nederlanse spoorwegen nog een andere beslissing kunnen nemen dan de NMBS. Voor Van den Bergh is het positief dat de NMBS inziet dat er een fout is begaan met de eenzijdige inzet van hogesnelheidstreinen, en dat men nu opteert voor een "duaal concept": hogesnelheidsverbindingen en klassieke verbindingen met meer haltes naast elkaar. Het perspectief dat geboden wordt is volgens de CD&V'er een goed uitgebalanceerd aanbod: 12 IC's en 12 thalys-treinen op relatief korte termijn, en tijdens de zomer opnieuw de 'noodoplossing' van een rechtstreekse IC tussen Antwerpen en Roosendaal.
Een interessant perspectief dat de NMBS nog naar voor schuift, is de mogelijke verbinding Eindhoven-Antwerpen, via Breda over de HSL. "Hierdoor zou ook het station Noorderkempen zijn lang aangekondigde verbinding met Nederland krijgen", meent Jef Van den Bergh. Hij hoopt dat de aangekondigde studie snel concreet gemaakt wordt met een duidelijke timing.
Het Kamerlid wil voorts dat de DVIS (Dienst Veiligheid en Interoperabiliteit Spoorwegen) in het parlement uitleg komt geven over het voorlopige veiligheidscertificaat dat in september 2012 werd uitgereikt. Ook de inschattingsfouten waarover NMBS-baas Marc Descheemaecker het had moeten voor de CD&V'er onderzocht worden.
Vlaams Belang
Oppositiepartij Vlaams Belang vindt het verwonderlijk dat de NMBS nu pas beslist heeft de Fyra de rug toe te keren. Volgens de oppositiepartij zijn er fouten gemaakt bij de aanbestedingsprocedure en is er uit "prestigedrang" onvoldoende getest voor de lancering. "Een hogesnelheidstrein bestellen aan een prijs die ongewoon laag is voor dergelijke treinen en bij een firma die geen enkele ervaring heeft met het bouwen van dergelijke types en bovendien een bedenkelijke reputatie heeft, is om problemen vragen", oordeelt Kamerlid Tanguy Veys.
De Vlaams Belanger vraagt zich af of de NMBS wel voldoende toezag op de aanbestedingsprocedure en het lastenboek. Tegelijk stelt zich de vraag hoeveel dit de Belgische staat uiteindelijk zal kosten, werpt hij voorts op. Als alternatief voor de Fyra pleit ook Vlaams Belang ervoor de Benelux-trein volledig in ere te herstellen, dus met een frequentie van minstens zestien ritten per dag.