Akkoord Oekraïne: separatisten moeten wapens inleveren
De vier partijen op het internationale overleg in Genève over de crisis in Oekraïne zijn het eens geworden over een stappenplan om een de-escalatie van de crisis te bewerkstelligen en de spanningen te verminderen. Dat hebben de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov, zijn Amerikaanse ambtgenoot John Kerry en Catherine Ashton, de Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor het Buitenlands Beleid, aangekondigd na afloop van de ontmoeting.
Het document verklaart dat "alle illegale gewapende groepen ontwapend moeten worden, alle illegaal bezette gebouwen opnieuw aan hun legitieme eigenaars moeten worden afgestaan, alle illegaal bezette straten, pleinen en andere publieke plaatsen in de Oekraïense steden vrijgemaakt moeten worden". Het goedgekeurde document maakt ook gewag van een amnestie voor iedereen die de bepalingen van het akkoord respecteert, met uitzondering van zij die "schuldig zijn aan halsmisdaden". Een waarnemersmissie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) moet de toepassing van de overeenkomst begeleiden en controleren.
Lavrov riep op tot het onmiddellijk opstarten van een brede nationale dialoog in het land. Kerry en Ashton beklemtoonden dat voor Oekraïne nu een weg naar de oplossing voor de problemen met uitsluitend vreedzame middelen is geopend. De verschillende partijen deelden ook mee dat ze "iedere uiting van extremisme, racisme en religieuze intolerantie, waaronder antisemitisme, streng veroordelen en verwerpen".
Ook activisten in Kiev moeten wapens neerleggen
Volgens Kerry verwachten de Verenigde Staten dat de pro-Russische activisten in het oosten van Oekraïne de wapens neerleggen. Waarnemers merken op dat de formuleringen in het akkoord ook op de aanhangers van de pro-Westerse interim-regering in Kiev zijn gericht. Lavrov noemde specifiek de ultranationalistische groep Rechtse Sector (Pravij Sektor, red).
Lavrov beklemtoonde nog dat Rusland niet van plan is troepen naar Oekraïne te sturen. "Dat zou tegen onze fundamentele belangen zijn", aldus de Russische buitenlandminister. Volgens Kerry trekt Rusland de troepen aan de grens met Oekraïne terug, als het vredesplan degelijk wordt toegepast. In ruil zou Washington het opheffen van de sancties tegen enkele Russen onderzoeken.
"Nog steeds problemen"
Volgens Andrej Desjtsjitsa, de Oekraïense interim-minister van Buitenlandse Zaken die ook aan het gesprek deelnam, bestaan er nog steeds "problemen" tussen Rusland en Oekraïne.
Het viertal zat langer samen dan voorzien in Genève. Er werd gewerkt aan een gemeenschappelijke verklaring die als basis moest dienen voor een vreedzame oplossing van de crisis in Oekraïne.
Voor het eerst bespraken de vier partijen op dit niveau gezamenlijk de crisis in Oekraïne. De verwachtingen waren laag gezien de tegenstellingen tussen Oekraïne, de Verenigde Staten en de EU enerzijds en Rusland anderzijds.
Obama: "Geen zekerheid dat akkoord toegepast zal worden"
De Amerikaanse president Barack Obama heeft geen zekerheid dat het bereikte akkoord over Oost-Oekraïne zal leiden tot een afname van de spanningen in die regio. Een sceptische Obama waarschuwde vanavond dat bij een impasse, er nieuwe Amerikaanse en Europese sancties zouden volgen tegen Rusland.
"Ik denk niet dat we over eender wat zeker kunnen zijn in dit stadium. De mogelijkheid bestaat dat de diplomatie tot een de-escalatie van de situatie kan leiden", klonk het in het Witte Huis.
Maar volgens de Amerikaanse president "zullen nog meerdere dagen nodig zijn om te bekijken of de verklaringen concreet worden". Met de Europese landen hebben de VS "bijkomende maatregelen voorbereid" die Rusland opgelegd kunnen worden, "indien we geen reële verbetering van de situatie zien", dixit Obama.
Obama had het ook over de Russische "intimidatie" door de massale aanwezigheid van soldaten nabij de grens met Oekraïne. Hij ziet "de hand van Rusland" in de huidige "chaos" in het oosten en zuiden van Oekraïne.
De Duitse buitenlandminister Frank-Walter Steinmeier bestempelde het akkoord als "een eerste belangrijke stap", maar "nog vele stappen moeten volgen". Obama hield ook telefonisch overleg met bondskanselier Angela Merkel, net als met de Britse premier David Cameron.
