Ban Ki-moon: "VN-inspecteurs hebben vier dagen nodig"
De inspecteurs van de Verenigde Naties in Syrië moeten vier dagen de tijd krijgen om hun onderzoek naar chemische wapens te voeren. Daarna rapporteren ze aan de Veiligheidsraad. Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties deed deze dringende oproep tijdens een persconferentie in het Nederlandse Vredespaleis. Inspecteurs in Syrië hebben intussen hun tweede onderzoek afgerond.
VN-inspecteurs doen bij Damascus onderzoek naar de vermeende inzet van chemische wapens vorige week. Ze stellen enkel vast of die zijn gebruikt. Wie die dan heeft ingezet, wordt later bekeken. Volgens Ban moeten de inspecteurs onder zware omstandigheden hun werk doen. Als ze klaar zijn, is het aan de VN-Veiligheidsraad om actie te ondernemen.
De woordvoerder van Ban zei na de persconferentie tegen het Nederlandse persagentschap ANP dat vier dagen de totale periode betreft die de missie nodig heeft. Veel journalisten hadden in eerste instantie begrepen dat het om vier extra dagen ging.
"Feiten vaststellen"
"Het is essentieel om de feiten vast te stellen. Een VN-onderzoeksteam is daar om precies dát te doen. Slechts dagen na de aanval hebben ze monsters genomen en slachtoffers en getuigen geïnterviewd. Het team moet de tijd krijgen om de klus af te maken", aldus Ban.
Vandaag hebben VN-inspecteurs ruim vier uur onderzoek gedaan in buitenwijken bij Damascus waar chemische wapens zouden zijn ingezet. Het team keerde rond 15.30 uur terug in het hotel in Damascus, meldde een ooggetuige. Maandag deden ze hun eerste onderzoek. Gisteren werd de missie gestaakt. Volgens de Syrische autoriteiten omdat rebellengroepen het onderling oneens waren over de afspraken over de veiligheid van de inspecteurs.
"Onderzoek afwachten"
Enkele westerse landen lijken intussen niet willen te wachten op het resultaat van het VN-onderzoek. Ze zijn ervan overtuigd dat het regime van president Bashar al-Assad verantwoordelijk is voor gasaanvallen. Herhaaldelijk werd de secretaris-generaal gevraagd of militaire acties zonder mandaat van de Veiligheidsraad legaal zouden zijn. Ban gaf daar geen expliciet antwoord op.
Hij zei dat actie "binnen het kader van het Handvest'' van de VN moet gebeuren. In dat Handvest staat dat toepassing van geweld tussen staten niet is toegestaan. Daarop zijn twee uitzonderingen: zelfverdediging en optreden met een mandaat van de Veiligheidsraad.
Ban Ki-moon riep de wereldgemeenschap op een diplomatieke oplossing te zoeken. De VN-Veiligheidsraad moet het daarover eens worden. "De VN-Veiligheidsraad moet zijn politieke verantwoordelijkheid houden", aldus de Zuid-Koreaan. Hij waarschuwde ervoor overhaast tot militaire actie over te gaan.
"Dodelijke stof gebruikt"
Het lijkt duidelijk dat in Syrië "een stof" is gebruikt waardoor honderden mensen zijn omgekomen. Dat zei de speciale VN-gezant voor Syrië Lakhdar Brahimi vandaag, meldt de Britse openbare omroep BBC. Hij noemde de aanval "onaanvaardbaar" en "verschrikkelijk". Ook Brahimi pleitte voor een mandaat van de Veiligheidsraad. "Ik denk dat het internationaal recht hierover duidelijk is. Militaire actie moet genomen worden na een beslissing van de Veiligheidsraad", aldus de internationale Syrië-gezant.
"Ik moet zeggen, president Obama en de Amerikaanse regering staan niet gekend als schietgraag. Ik weet niet wat ze zullen beslissen, maar het internationaal recht is heel duidelijk. De Veiligheidsraad moet geconsulteerd worden."
Hij herhaalde dat het diplomatieke proces, via de voorgestelde vredesconferentie in Genève, niet mag onderbroken worden. "Ik heb zowel met de Amerikanen als met de Russen gesproken. Beide partijen vertellen me dat ze nog steeds geïnteresseerd zijn en zich willen inzetten voor de Genève II-conferentie. Ze weten dat wat op 21 augustus gebeurde, een effect zal hebben op hoe we te werk zullen gaan en hoe de conferentie georganiseerd zal worden."
Geen unilaterale interventie
De Verenigde Staten hebben vandaag opnieuw benadrukt een unilaterale interventie uit te sluiten. "Geen enkele militaire actie zal unilateraal zijn. Die moet onze internationale partners omvatten", zei de hooggeplaatste ambtenaar, die anoniem wilde blijven. Hij voegde eraan toe dat eventuele Amerikaanse aanvallen langer dan een dag kunnen duren.
De conservatieve nieuwszender Fox News tekende uit de mond van een hoge defensieambtenaar daarentegen op dat een aanval "wellicht uren en geen dagen" zou duren. De actie zou er ook niet komen vooraleer het Britse parlement morgen over een interventie heeft gestemd
