België nog maar eens met rode kaken naar NAVO-top

"We zitten op de goede weg, maar sommige bondgenoten blijven snoeien in hun defensiebudgetten." NAVO-topman Jens Stoltenberg noemde België niet bij naam, maar de vingerwijzing was duidelijk. Ook in 2016 gaan de Belgische defensieuitgaven achteruit. Strategische visie voor het leger of niet, ons land trekt deze week opnieuw met een slecht rapport naar een NAVO-top.

De staats- en regeringsleiders van de NAVO blazen vrijdag en zaterdag verzamelen voor een topontmoeting in Polen. Op de vorige top, twee jaar geleden in Wales, was dé afspraak dat alle bondgenoten hun besparingen op defensie zouden stoppen, omkeren en binnen de tien jaar richting 2 procent van hun bbp sturen.

Niet iedereen is echter al mee, zo blijkt nog maar eens uit cijfers die de NAVO niet toevallig net vandaag gepubliceerd heeft. "We verwachten een reële stijging met 3 procent dit jaar bij de Europese bondgenoten en Canada, wat goed is voor 8 miljard euro. Tweeëntwintig lidstaten zullen hun uitgaven in reële termen doen stijgen", zei Stoltenberg op een laatste briefing voor de Warschau-top. "Het beeld is wel verdeeld. Sommige landen blijven snoeien."

Eén van die landen is België. Ons land bengelde vorig jaar al zowat helemaal achteraan met slechts 0,91 procent van het bbp voor defensie. De voorbije jaren ging dat aandeel echter stelselmatig achteruit en ook dit jaar gaat er weer een stuk af, tot nog 0,85 procent. Enkel Luxemburg doet het met 0,44 procent nog slechter.

De Belgische regering hoopt niettemin op wat respijt dankzij de strategische visie voor het leger die de ministerraad vorige week heeft goedgekeurd. Die voorziet 9,2 miljard euro extra voor Defensie tegen 2030. Maar dat geld zal wel vooral door de volgende regeringen gezocht moeten worden. Vraag is dus in welke mate premier Charles Michel en zijn bevoegde ministers hun collega's in Warschau zullen kunnen overtuigen.

Versterking Oost-Europa

De westerse alliantie zall op de top heel wat nadruk leggen op de fors opgeschroefde militaire aanwezigheid in Oost-Europa. Gastland Polen en zijn buren hadden daarop aangedrongen na de crisis in Oekraïne en de annexatie van de Krim door Rusland.

"De grootste versterkingen sinds de Koude Oorlog", zo omschrijft secretaris-generaal Stoltenberg de inspanningen van de jongste tijd telkens weer. "En op onze top in Warschau zullen we afspreken om onze militaire aanwezigheid in het oosten van de alliantie verder te verhogen."

Concreet komen er onder meer vier "robuuste multinationale bataljons in de Baltische staten en Polen en een beperktere multinationale brigade in Roemenië. De NAVO-leiders zullen cyberspace ook optillen tot een vierde operationeel domein, naast land, zee en lucht. En er komt een nieuwe inlichtingendivisie bij de NAVO die de continue stroom van burgerlijke en militaire inlichtingen moet helpen behappen.

Terreurdreiging

Tegelijk is er de dreiging van terreurgroep IS en andere groeperingen op de zuidelijke flank. Tot op vandaag trad de NAVO als organisatie niet rechtstreeks op in de strijd tegen IS, maar dat lijkt stilaan verleden tijd. Stoltenberg bevestigde maandag dat in Warschau beslist zal worden dat de NAVO zelf AWACS-vliegtuigen zal inzetten. Het gaat om toestellen die vanuit de lucht kunnen instaan voor verkenning, detectie, commandovoering en communicatie. Op dit moment zet de NAVO al enkele AWACS in de VS in, opdat zij hun eigen toestellen kunnen inzetten in de strijd tegen IS.

Samenwerking met EU

Nog een belangrijk punt in Warschau wordt de samenwerking met de EU. Stoltenberg verwacht naar eigen zeggen geen impact van de Brexit op de NAVO, maar vindt wel dat het Britse vertrek op de EU de nood aan meer samenwerking tussen beide organisaties bewijst. "Het is tijd om onze samenwerking naar een hoger niveau te tillen", aldus de NAVO-topman, die onder meer wees op hybride oorlogsvoering en maritieme veiligheid.