Belgische partijen lang niet allemaal op één lijn over Syrië

De verschillende partijen in het federale parlement zitten lang niet allemaal op één lijn over een gepaste reactie op de beschuldigingen van chemisch wapengebruik in Syrië. Iedereen vraagt extra bewijzen, maar onder meer over de nood aan een VN-mandaat voor militaire actie lopen de meningen uiteen. Ook binnen de meerderheid.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders en diens Defensiecollega Pieter De Crem stonden het parlement voor het eerst te woord over het mogelijk chemisch wapengebruik in Syrië. België eist extra bewijzen en doet militair sowieso niet mee zonder VN-mandaat. Niettemin "zouden we toch het nodige begrip moeten kunnen opbrengen" als de VS en andere bondgenoten wel militair ingrijpen buiten de VN om, zei CD&V-minister De Crem.

De nood aan een VN-mandaat is ook niet voor alle partijen even absoluut. Open Vld-Kamerlid Vincent Van Quickenborne wil dat België zich bij voldoende bewijs ook duidelijk achter een aanval schaart. "Met de VN als het kan, zonder als het moet", aldus de liberaal.

Nieuwe inbreuk
Sp.a-collega Dirk Van der Maelen zit allerminst op die lijn. Chemisch wapengebruik is een overtreding en een flagrante inbreuk op het internationaal recht, "maar die mag niet beantwoord worden met een nieuwe inbreuk", vindt hij. "Een VN-resolutie blijft voor ons een absolute voorwaarde." Oppositiepartij Groen ging nog een stap verder en wil dat de regering zich uitdrukkelijk uitspreekt tegen elke militaire interventie. "Er moet een einde komen aan de oorlog, maar dat is niet het doel van de Amerikaanse interventie", aldus Eva Brems.

Halfbakken tussenkomst
Ook N-VA stelde zich terughoudend op. "Een halfbakken militaire tussenkomst zal alleen maar tot meer geweld en meer gruwel leiden", vreest Peter Luyckx. "Niemand kan verzekeren dat het Assad-regime, als het zich in nauwe schoentjes bevindt, niet nog meer van deze verschrikkelijke wapens zal inzetten." Tegelijk wil N-VA ook niet "dat het ene moorddadige regime wordt vervangen door het andere." De kans bestaat immers dat de rebellen de door een aanval verzwakte frontlinies breken en een bloedbad zouden aanrichten tegen het regime en enclaves.

Godsdienstoorlog
"Blijf weg uit die godsdienstoorlog", klonk het ook bij Jean-Marie Dedecker. Hij sprak van een eeuwenlange strijd tussen soennieten en sjiieten, "waar we niet in mee moeten gaan, ook niet met een VN-mandaat". Dedecker kan er met zijn verstand ook niet bij waarom België plots zou gaan strijden aan de zijde van extremisten en salafisten. "Dat is een kruitvat waar we uit moeten blijven." Vlaams Belanger Filip Dewinter riep de regering tot slot op "eindelijk eens de eigen en Europese belangen te dienen". Voor hem betekent dat "neutraliteit, niet slaafs aan het handje lopen van Hussein Barack Obama".

Humanitaire hulp
Waar zowat alle partijen het nog over eens waren, was de belangrijke rol die België kan spelen op humanitair vlak. Reynders beklemtoonde in dat verband nog dat België sinds de start van het conflict ijvert voor vrije medische toegang in Syrië en rechtstreeks ook al 9 miljoen euro uittrok voor humanitaire hulp, vooral in de buurlanden. Defensieminister De Crem onderstreepte tot slot dat het Belgisch leger "op geen enkele wijze gevraagd is om ook maar iets te gaan doen en ook niet in een fase zit om dat aanbod te stimuleren". "Er is geen enkel scenario dat noch in het formalisme, noch in het informele wordt voorbereid", besloot hij.

Vlaams Belanger Filip Dewinter riep de regering tot slot op "eindelijk eens de eigen en Europese belangen te dienen". Voor hem betekent dat "neutraliteit, niet slaafs aan het handje lopen van Hussein Barack Obama".

Wachten op VN
Wat er ook van zij, zelfs na de schijnbare bocht van Rusland lijkt de kans op een VN-resolutie klein. Of België een militaire interventie zou steunen indien die er toch komt, daar wilden Reynders en De Crem niet op vooruitlopen. "Op de vragen met 'indien' of 'als' zullen we niet antwoorden, dat is onmogelijk. We proberen stap na stap te werken", aldus Reynders.

Over die eerstvolgende stappen bestaat binnen de meerderheid alvast geen onenigheid, onderstreepte de liberaal. Zo veroordeelt ons land elk gebruik van chemische wapens, wacht het de bevindingen van de VN-experten af en dringt het aan op extra uitwisseling van inlichtingen en bewijzen. Dat moet enerzijds de druk op Rusland en andere bondgenoten van Syrië helpen opvoeren, maar anderzijds ook de VN-Veiligheidsraad "haar verantwoordelijkheid doen opnemen".

Geen scenario
Waar zowat alle partijen het nog over eens waren, was de belangrijke rol die België kan spelen op humanitair vlak. Reynders beklemtoonde in dat verband nog dat België sinds de start van het conflict ijvert voor vrije medische toegang in Syrië en rechtstreeks ook al 9 miljoen euro uittrok voor humanitaire hulp, vooral in de buurlanden.

Defensieminister De Crem onderstreepte tot slot dat het Belgisch leger "op geen enkele wijze gevraagd is om ook maar iets te gaan doen en ook niet in een fase zit om dat aanbod te stimuleren". "Er is geen enkel scenario dat noch in het formalisme, noch in het informele wordt voorbereid", besloot hij.