Bestand Oekraïne lijkt nabij
Een bestand in het oosten van Oekraïne lijkt nabij. Zowel de Oekraïense president Petro Porosjenko als de pro-Russische separatisten kondigden vandaag een staakt-het-vuren aan dat morgen moet ingaan. Morgen praten beide partijen in het Wit-Russische Minsk met de OVSE over een oplossing voor het conflict.
De separatisten willen vanaf 14.00 uur Nederlandse tijd de wapens neerleggen mits in Minsk overeenstemming is bereikt met de Oekraïense regering. Dat lieten twee leiders van de opstandelingen weten. Porosjenko's wapenstilstand gaat een uur eerder in. Hij heeft als voorwaarde dat het overleg in Minsk ook daadwerkelijk plaatsvindt.
Porosjenko was vandaag bij de NAVO-top in Newport in Wales waar Oekraïne ook op de agenda staat. Het staakt-het-vuren zou volgens de president het begin moeten zijn van een 'stap-voor-stapvredesplan', dat een einde moet maken aan de gewelddadigheden tussen de Oekraïense strijdkrachten en de pro-Russische separatisten.
Troepen in Oekraïne
Volgens een militaire functionaris van de NAVO heeft Rusland enkele duizenden militairen en honderden tanks en pantservoertuigen op Oekraïens grondgebied. De alliantie verklaarde eerder dat "er veel meer dan 1000" Russische militairen in Oekraïne actief zijn, wat duidde op een belangrijke versterking van de Russische betrokkenheid bij het conflict in het buurland. Volgens de functionaris zijn er ongeveer 20.000 Russische militairen dicht bij de grens met Oekraïne gestationeerd. Rusland spreekt tegen dat het troepen in Oekraïne heeft.
NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen heeft vredesinitiatieven van de Russische president Vladimir Poetin verwelkomd maar wat telt is wat op de grond gebeurt en dat is dat Rusland Oekraïne aanvalt. Rasmussen zei dat donderdag kort voor het begin van de tweedaagse top in Newport. Poetin kwam eerder deze week met een zevenpuntenplan. "We verwelkomen alle inspanningen om tot een vreedzame oplossing in Oekraïne te komen", aldus de NAVO-baas.
Veroordeling Rusland
De staats- en regeringsleiders van de 28 Navo-landen en van Oekraïne hebben vandaag opnieuw de houding van Rusland in het oosten van Oekraïne veroordeeld. Dat bleek na afloop van de vergadering van de commissie Navo-Oekraïne, waar ook de Oekraïense premier Petro Porosjenko was uitgenodigd. Voor de start van die vergadering had secretearis-generaal Anders Fogh Rasmussen al een nauwere samenwerking aangekondigd om een "sterk, modern leger" uit te bouwen.
In een gezamenlijke verklaring stelden Rasmussen en Poroshenko dat Rusland de territoriale integriteit van Rusland blijft schenden. "Ondanks ontkenningen door Rusland zijn Russische troepen rechtstreeks betrokken bij militaire operaties in Oekraïne, blijf Rusland wapens leveren aan militanten in Oost-Oekraïne en houdt het duizenden militairen gevechtsklaar aan zijn grens met Oekraïne. Deze ontwikkelingen ondermijnen de veiligheid van Oekraïne en hebben serieuze gevolgen voor de stabiliteit en veiligheid van de hele euro-atlantische regio", luidde het.
De verzamelde leiders veroordelen met klem de "illegale zelfverklaarde annexatie van de Krim en de aanhoudende en opzettelijke destabilisering van het oosten van Oekraïne". Ze benadrukten ook dat ze die annexatie niet erkennen en dat ook nooit zullen doen. Rusland moet voorts "een einde maken aan zijn steun aan militanten in oostelijk Oekraïne, zijn troepen terugtrekken en zijn militaire activiteiten langs en over de Oekraïense grens stopzetten". De bondgenoten beschouwen "elke eenzijdige Russische militaire of subversieve actie binnen Oekraïne, onder eender welk voorwendsel - zelfs humanitair -, als een duidelijke schending van het internationaal recht".
Voor de start van de vergadering benadrukte Rasmussen dat het partnerschap van de Navo met Oekraïne sterk is en dat de verdragsorganisatie vastberaden is het nog te versterken, "vandaag en in de toekomst". "We steunen de democratische hervormingen in Oekraïne. En we zullen nog nauwer samenwerken om Oekraïne te helpen zijn defensie-apparaat te hervormen en een sterk, modern leger te bouwen".
Voor ontslagnemend premier Elio Di Rupo moet de prioriteit in het oplossen van het Oekraïene-dossier gaan naar de desescalatie van het conflict en moet worden vermeden dat er een "contraproductieve spiraal" tot stand komt. Di Rupo lichtte daarbij toe dat niet zomaar het Oekraïense leger mag worden bewapend. Hij noemde het ook "onaanvaardbaar" dat Rusland de soevereiniteit en territoriale integriteit van zijn buurland heeft geschonden. De Russische aanwezigheid in Oekraïne is bewezen door "talloze waarnemers", luidde het.
Later op de avond schuift de ontslagnemende premier nog mee aan tafel voor een werkdiner waarop vooral de aanpak van de extremistische beweging Islamitische Staat op het menu zal staan. De premier zei de acties van de Verenigde Staten in Irak te steunen - de VS bombarderen er IS-stellingen en droppen hulpgoederen - en benadrukte de globale dreiging die van de extremisten uitgaat. Vooral de zogenaamde buitenlandse strijders, die later terugkeren naar Europa of ons land, baren hem zorgen.
