Brexit baadt in onzekerheid, maar de klok tikt verder

Een groter mandaat om sterker aan de brexitonderhandelingen met de EU te kunnen beginnen. Dat is wat Brits premier Theresa May met de vervroegde verkiezingen wilde bereiken. Maar die gok pakte verkeerd uit. Hoe moet het nu verder met de brexit? Voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk waarschuwt: "Maak haast met die onderhandelingen, anders komt er geen akkoord".

Zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk wilde de onderhandelingen over de brexit eigenlijk op 19 juni laten beginnen. Door de uitslag van de Britse verkiezingen is de begindatum echter onzeker geworden. Mogelijk is er dan nog geen nieuwe regering in Londen.

Europees president Donald Tusk reageert op Twitter dat hij "niet weet wanneer de brexitgesprekken starten". "We weten wel wanneer ze moeten eindigen. Doe jullie best een 'no deal' door 'no negotiations' te vermijden", zo was zijn expliciete waarschuwing.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker verklaarde "te wachten op een signaal uit Groot-Brittannië. Zij zijn aan zet". Volgens Juncker is de EU zelf helemaal klaar om gesprekken te starten. "We zijn al maanden gereed en kunnen bij wijze van spreken morgenvroeg van start gaan", zei hij vanuit Praag aan de Süddeutsche Zeitung.

Hoofdonderhandelaar namens de EU Michel Barnier zegt dat de gesprekken pas van start gaan "als het Verenigd Koninkrijk er klaar voor is". "Het tijdschema en de positie van de EU zijn duidelijk", zei hij. 

De tijd is voor de gesprekken beperkt. Het Britse vertrek is in principe een feit op 29 maart 2019. "Laten we de koppen bij elkaar steken en een deal sluiten", aldus Barnier.

Doordat de steun van het Britse volk voor premier Theresa May is afgekalfd, wordt in Brussel gezegd dat de onderhandelingen nog veel ingewikkelder zullen worden. Die geluiden klinken zowel vanuit de Europese Commissie als vanuit het Europees Parlement.

"Nood aan regering die kan handelen"

De verkiezingsuitslag in het Verenigd Koninkrijk kan mogelijk de start van de brexitonderhandelingen vertragen. Daarvoor vreest ook de Duitse EU-Commissaris Gunther Oettinger. De onderhandelingen zouden normaal op 19 juni moeten starten, maar zonder nieuwe Britse regering kan er niet gepraat worden, zei hij vrijdagochtend op de Duitse radio.

Oettinger vreest ook de zwakkere positie van May. "Een zwakke Britse regering zou slecht zijn voor beide partijen. (...) We hebben nood een een regering die kan handelen, die het vertrek van Groot-Brittannië kan onderhandelen", zei Oettinger.

Het terugdraaien van de brexit is niet aan de orde, klonk het nog. "Het referendum houdt stand. Niemand stelt het in vraag".

De Conservatieven van May verloren de absolute meerderheid in het parlement. De premier lijkt niet te willen aftreden, en te streven naar een coalitie met de DUP uit Noord-Ierland. Vraag is hoelang die gesprekken zullen aanslepen.