Chinezen maken zich boos, Japan stopt met lozen radioactief water
Japan gaat stoppen met het lozen van radioactief besmet water in zee aan de rampcentrale van Fukushima. Het besmette water wordt al vijf dagen in zee geloosd, omdat er geen ruimte meer is om het water op te slaan. De Japanse overheid heeft ondertussen een plan van Toshiba afgewezen om de reactoren in een periode van tien jaar onschadelijk te maken.
Officieel stopt Japan omdat de lozingsoperatie zo gepland zou zijn, maar de beslissing komt er wel na zware druk van de Chinese en Koreaanse buren.
De Zuid-Koreanen waren al de hele week niet te spreken over het dumpen van het radioactief water, waar ze pas vanop de hoogte werden gebracht toen de operatie al was begonnen. De Chinezen lieten gisteren weten niet gelukkig te zijn met het lozen en zetten meteen hun woorden kracht bij door een nieuw, uitgebreider invoerverbod van Japanse goederen aan te kondigen.
Hoewel Japan volhoudt dat er buiten de "onmiddellijke omgeving waarschijnlijk geen erge gevolgen voor de volksgezondheid" zijn door het lozen van miljoenen liters radioactief water, werden toch al vissen gevangen tot op 200 kilometer van de rampsite waaruit bleek dat vissen radioactief besmet waren.
De timing bleek ook nefast. Er komen twee stromingen samen in de buurt van Fukushima die besmet water en voedsel over een grote afstand kunnen verspreiden. En in de lente krioelt het er van plankton, de onderste trap van de voedselketen in de oceaan.
Het gaat om twee belangrijke stromingen: de Oyashio en de Kuroshio. Beide stromingen zorgen samen voor toevoer uit het poolgebied én uit subtropische gebieden. Waar de stromen samenvloeien is het een feest voor fytoplankton, omdat het er rijk is aan voedingsstoffen. Maar deze lente komt het fytoplankton in radioactief water terecht.
Via lucht en water
De Franse Sirocco-groep berekende mogelijke scenario's. Hun modellen zijn gebaseerd op wiskunde en kunnen de biologische complexiteit in de oceaan natuurlijk niet vatten. Ze geven echter wel een idee van wat er kan gebeuren. Bij hun berekeningen houden ze rekening met allerlei factoren zoals de topografie onder zee en de getijden.
Aan de ene kant zijn er de radioactieve deeltjes die via de lucht in de oceaan neergedaald zijn. Die zouden zich over 600 kilometer langs de kust verspreid hebben, tot 150 kilometer van de kustlijn. Daarnaast zijn er de radioactieve deeltjes die rechtstreeks via het gedumpte water in de oceaan stroomden. Deze zijn veel gevaarlijker omdat ze duizend keer intenser zijn.
De Kuroshio-stroom zou ook als een soort buffer werken die het besmette water grotendeels uit de buurt van Tokio houdt. Veel deeltjes zullen zich echter ook verticaal verspreiden en naar de zeebodem zakken. Daar worden ze op hun beurt opgevangen door zeedieren.
Tien jaar
De Japanse overheid heeft ondertussen een plan van Toshiba afgewezen om de reactoren in een periode van tien jaar onschadelijk te maken. Dat plan hadden de ingenieurs van de Japanse industriereus opgesteld met Amerikaanse ontmantelingspecialisten van Westinghouse. Ze hadden uitgerekend dat het tien jaar zal duren om alle splijtstofstaven te verwijderen. In die periode gaan ook de gebouwen neer in Fukushima en wordt de grond gesaneerd.
Maar volgens Tokio "is het te vroeg" om een beslissing te nemen. In werkelijkheid wacht de overheid op een voorstel van concurrent Hitachi, dat met experts van General Electric een eigen plan aan het uitwerken is. Bovendien zou uitbater Tepco niet geneigd zijn de zaak uit handen te geven. Tepco zou er de overheid op gewezen hebben wel degelijk de expertise in huis te hebben om het probleem zelf op te lossen. Het gaat in elk geval om een contract dat in de tientallen, zoniet honderden miljarden loopt. (mvl/gb)
