Colombia in shock: bevolking stemt tegen vredesakkoord FARC

De Colombianen mochten zich in een referendum uitspreken over het akkoord dat een einde aan 52 jaar oorlog moet maken en ervoor moet zorgen dat de FARC-strijders kunnen terugkeren in de maatschappij.

President Juan Manuel Santos was niet verplicht om een referendum te organiseren in verband met het akkoord, maar de resultaten van de volksstemming zijn wel bindend. Het akkoord moest een einde maken aan een conflict dat meer dan vijftig jaar geduurd heeft tussen de regering, rechtse paramilitairen en linkse guerillastrijders, waarbij meer dan 220.000 mensen om het leven kwamen en miljoenen mensen op de vlucht sloegen.

"Blijven streven naar vrede"
Santos erkent de mislukking van het referendum, maar zegt ook niet te zullen opgeven. "Ik zal me niet overgeven en zal blijven streven naar vrede", zo klonk de president strijdvaardig in een toespraak op de televisie na de bekendmaking van de resultaten. Ook de FARC lieten weten ondanks het tegenvallende resultaat zich nog steeds te willen inzetten voor vrede. "De FARC betreuren ten zeerste dat de vernietigende kracht van de mensen die haat en wrok zaaien de mening van de Colombianen heeft beïnvloed", zo reageerde FARC-leider Timoleon Jimenez, die toevoegde dat zijn beweging enkel het woord als wapen zal gebruiken om de toekomst vorm te geven. "Aan het Colombiaanse volk dat droomt van vrede en dat op ons rekent: de vrede zal heersen", zo verzekerde hij.

Akkoord
In het akkoord, dat vorige week ondertekend werd door Santos en FARC-leider 'Timosjenko', zijn onder meer landbouwhervormingen, acties tegen drugshandel, politieke participatie van gedemobiliseerde guerillastrijders, de ontwapening van de guerrillero's en de creatie van een systeem van overgangsrechtspraak opgenomen.

Ruime overwinning voorspeld
Opiniepeilingen hadden aanvankelijk een ruime overwinning voorspeld voor het ja-kamp dat het akkoord steunt dat president Juan Manuel Santos met de rebellen wist te sluiten. Peilingen spraken over een twee derde meerderheid die voor zou gaan stemmen, maar de uitslag laat een heel ander beeld zien.

Geen plan B
De Colombiaanse president Santos had er vertrouwen in dat het referendum aangenomen zou worden. Tijdens de campagne zei hij dat hij geen plan B had in het geval dat de bevolking tegen zou stemmen. Hoewel de regering voor het referendum had gezegd dat het akkoord niet heronderhandeld zou worden, klonk Santos in zijn toespraak minder categoriek. "Morgen (maandag, red.) zal ik alle politieke krachten uitnodigen, vooral die die vandaag 'nee' zeiden, om naar hen te luisteren, ruimtes te openen voor dialoog en te beslissen over de te volgen weg", aldus de president.

Santos benadrukte dat "het staakt-het-vuren en de beëindiging van de vijandelijkheden "van kracht blijven en zullen blijven"

"Ik heb de hoofonderhandelaar van de regering (Humberto de la Calle, red.) en de Hoge Commissaris van de Vrede (Sergio Jaramillo, red.) de opdracht gegeven morgen naar Havana te gaan om de FARC-onderhandelaars te informeren over het resultaat van deze politieke gesprekken", besloot Santos.

Akkoord herbekijken
Francisco Santos Calderón, de vicepresident van ex-president Álvaro Uribe Vélez, die de protestbeweging tegen het huidige akkoord leidt, liet al weten dat zijn partij met de overheid wil samenwerken om het akkoord te herbekijken. Zo zal er "een vrede komen die leidt tot rechtvaardigheid, herstel, verzoening en vergiffenis, een vrede waarin iedereen zich kan vinden, en niet enkel de helft van de Colombianen", zei hij aan de krant El Tiempo. De tegenstanders van het akkoord menen dat de guerrillastrijders ongestraft bleven voor de "ernstige misdrijven" die ze pleegden.

"Groot nationaal pact"
De voormalige Colombiaanse president Alvaro Uribe, een felle tegenstander van het vredesakkoord met de FARC, heeft opgeroepen tot een "groot nationaal pact", nadat het door president Santos onderhandelde akkoord in een referendum werd weggestemd. "We willen bijdragen aan een groot nationaal pact. Het lijkt ons essentieel dat in het belang van de vrede de waarden die vrede mogelijk maken niet in gevaar worden gebracht", zei de man die van 2002 tot 2010 aan het hoofd van Colombia stond.

Tot slot riep ook het Nationaal Bevrijdingsleger (ELN), de tweede grootste guerrillabeweging van Colombia, op om te blijven zoeken naar een onderhandelde oplossing.