Daarom is jezelf snijden aan een stuk papier zo pijnlijk

Jezelf snijden aan een stuk papier, het kan venijnig pijnlijk zijn. En dat het niet aan onze kleinzerigheid ligt, bewijzen de Engelstaligen, die voor het ongelukje een plaats reserveren in hun woordenboek onder de noemer papercut. Hoe komt het dat zo'n onnozel sneetje zoveel pijn doet? Dermatoloog Dr. Hayley Goldbach zocht het uit.

Je zou een onschuldig stuk papier op het eerste zicht niet van gewelddadigheid beschuldigen. Maar wie zich ooit al eens gesneden heeft aan een vlijmscherp stuk papier, denkt daar ongetwijfeld anders over. Een zogenaamde papercut kan behoorlijk pijnlijk zijn. Dermatoloog Dr. Hayley Goldbach legt met behulp van de anatomie aan BBC uit hoe dat komt.

Ingebouwd veiligheidsmechanisme

Volgens de dermatoloog heeft die pijn alles te maken met zenuweinden. Er zijn om te beginnen veel meer pijnreceptoren in je vingertoppen dan eender waar in je lichaam. Een papercut op je arm, dij of enkel zal nog steeds vervelend zijn, maar waarschijnlijk minder pijnlijk dan de intense pijn die je kan voelen in je vingertoppen. Dat heeft alles met evolutie te maken. "Met onze vingertoppen moeten we de wereld ontdekken en kleine, delicate taakjes uitvoeren," legt de dermatoloog uit. "Vandaar dat we veel zenuwuiteinden in onze vingers hebben. Het is een ingebouwd veiligheidsmechanisme." De pijn die we voelen als we een hete kop thee aanraken, heeft evolutionair zijn nut.

Papier als wapen
Maar de pijn van een papercut heeft niet alleen met je gevoelige vingertoppen te maken, ook de structuur van papier speelt een rol. Met het blote oog lijkt een stuk papier egaal en zacht te zijn. Maar als je het uitvergroot, zal je zien dat papier eerder de structuur van een zaag heeft dan van een mes. Een snee van een stuk papier zorgt voor daardoor voor een gekarteld zig-zagpatroon in je huid, eerder dan een 'propere', rechte snee zoals een (scheer)mes zou veroorzaken.

Diep, maar niet diep genoeg 
Het papier boort zich makkelijk door de bovenste huidlaag, waardoor je pijn voelt. Toch gaat een sneetje vaak niet diep genoeg om een bloedstroom op gang te krijgen. Net daarom is goed ontsmetten en een plakker gebruiken erg belangrijk. Bij een diepere wonde komt bloed kijken, dat samenklontert en voor een korstje zorgt. Daardoor kan de huid eronder verder genezen zonder dat bacteriën een kans krijgen. Een oppervlakkig sneetje van een stuk papier - zonder bloed - heeft dat beschermingsmechanisme niet. Ontsmetten en goed afdekken met een plakker of gaasje is dus de boodschap.