Dakloze Haïtianen overleven door seks

In Haïti kunnen veel vrouwen, twee jaar na de allesverwoestende aardbeving, alleen aan voedsel of geld komen door hun lichaam te verkopen. Dat zegt een nieuw rapport over "overlevingsseks" in de kampen waar ontheemde Haïtianen nog steeds wonen.

Kettlyne is achttien jaar en heeft geen ouders meer. Ze woont in het met afval bezaaide Croix Deprez-kamp, een van de honderden tentsteden die sinds de aardbeving van januari 2010 zijn ontstaan. Ze heeft een dochtertje van drie, dat eten nodig heeft, maar ze heeft geen geld. "Als ze huilt om eten, moet ik iets doen", zegt ze. Om restjes eten te krijgen ziet ze geen andere optie dan naar bed gaan met oudere mannen. Die slaan haar vaak en misbruiken haar, ze willen vaak geen condoom gebruiken en soms betalen ze haar achteraf niet eens.

Verborgen crisis
Volgens een rapport dat gisteren door internationale vrouwen- en mensenrechtenorganisaties werd gepresenteerd, is haar verhaal niet uniek. In de vluchtelingenkampen van Haïti heerst wetteloosheid. Na de aardbeving was er een ware verkrachtingsepidemie, nu is dat veranderd in een nieuwe, verborgen crisis, blijkt uit honderden gesprekken die gehouden zijn met meisjes tussen 18 en 32 jaar.

"Ontheemde vrouwen en meisjes worden door de omstandigheden gedwongen tot overlevingsseks", zegt Marie Eramithe Delva van de Haïtiaanse Commissie van Vrouwelijke Slachtoffers voor Slachtoffers. "Het is een epidemie die weinig aandacht krijgt van de regering en de internationale gemeenschap."

Twee jaar na de aardbeving wonen er nog 500.000 mensen in 750 verschillende kampen.  De sociale structuren, van gezinnen tot scholen en medische faciliteiten, zijn er verwoest door armoede en honger.

Meisjes van dertien
Nu de internationale organisaties vertrekken, bieden zelfs meisjes van dertien seks in ruil voor een halve boterham, een paar dollars of toegang tot onderwijs, aldus het rapport. Geen enkele geïnterviewde vrouw beschreef zichzelf als commerciële sekswerker. Het is voor alle vrouwen een overlevingsstrategie. De betrokken mannen zijn meestal mannen met posities in het kamp: bestuurders van geld-voor-arbeidprogramma's, managers van de voedselverdeling en vooral mannen aan het hoofd van onderwijsprogramma's.

Volgens de opstellers van het rapport moet worden gekeken naar de structurele achterstelling van vrouwen in Haïti, in het onderwijs, in de economie. "Overlevingsseks zal niet stoppen totdat vrouwen en meisjes toegang krijgen tot wat ze nodig hebben om te leven", zegt Margaret Satterthwaite, professor medisch recht aan de Universiteit van New York. "Haïtiaanse vrouwen willen economische kansen en toegang tot bestaansmiddelen. De internationale gemeenschap moet nauw met de regering samenwerken om banen te scheppen, microkredieten uit te breiden en gratis onderwijs voor iedereen te bieden." (ips/gb)