Eindelijk akkoord binnen de regering: er komt meer geld voor defensie

De federale regering heeft gisterenavond na maanden palaveren uiteindelijk een princiepsakkoord bereikt over de "strategische visie" voor het Belgische leger tegen 2030. Die moet leiden tot een aanzienlijke verhoging van het defensiebudget. Op korte termijn krijgt het leger ook 200 miljoen euro voor investeringen. Over de sluiting van kazernes is zoals verwacht nog niets beslist.

De strategische visie is goedgekeurd op een elektronische ministerraad, op zowat een week van de belangrijke NAVO-top in Warschau waar premier Charles Michel verwacht wordt. De jongste weken heeft de regeringstop zich meermaals over de tekst gebogen, om toch maar tijdig klaar te raken.

In het document van 144 pagina's bevestigt de regering dat het defensiebudget tegen 2030 1,3 procent van het bbp zal uitmaken. Voor de huidige regering blijft de inspanning dus beperkt. Met de verhoging zou het budget op 6,5 miljard euro uitkomen (inclusief pensioenen), tegenover de huidige 4 miljard. Momenteel bedraagt het defensiebudget 0,9 procent van het bbp, terwijl de NAVO zijn leden vraagt om tegen 2024 twee procent van hun budget voor defensie uit te trekken.

34 nieuwe gevechtsvliegtuigen

In december vorig jaar bereikte het kernkabinet al een akkoord over twaalf principes, inclusief de verhoging van het defensiebudget tot 1,3 procent tegen 2030. Voorts gaat het onder meer om de aankoop van 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen ter vervanging van de verouderde F-16's, twee nieuwe fregatten, zes mijnenjagers en zes - vooralsnog onbewapende - drones, weliswaar gepaard met een verdere daling van het aantal militairen van 32.000 naar 25.000.

Opvallend voorts is de investering in een eigen tankvliegtuig, dat toelaat om gevechtsvliegtuigen in de lucht te laten bijtanken. De optie dook al als een mogelijkheid op in het kerstakkoord en werd uiteindelijk ook weerhouden.

Dringende investeringen

Op korte termijn krijgt het leger ook 200 miljoen euro voor dringende investeringen in individueel materiaal voor militairen van de landmacht, voor een update van de F-16's en voor het operationeel houden van de fregatten. Het geld komt bovenop de 100 miljoen per jaar voor schuldafbouw en het betalen van oude investeringen die eerder al was afgesproken.

De visietekst herhaalt tot slot dat de belangrijkste opdrachten van Defensie collectieve verdediging, de collectieve veiligheid en de bescherming van Belgische burgers in de wereld zijn. "De landsverdediging kan nog altijd ingezet worden door de regering in het kader van nationale en internationale missies op basis van de beschikbare capaciteit", zo staat er nog in de tekst.

Groen: "Vandeput leeft boven zijn stand"

Oppositiepartijen Groen en Ecolo zijn niet onder de indruk van de "halfslachtige poging" tot strategische visie voor Defensie. "Met een bedrag van 3,4 miljard euro voor jachtvliegtuigen leeft minister Vandeput duidelijk boven zijn stand", luidt het.

Wouter De Vriendt vraagt zich af wat de status is van de tekst. "Toen ik de minister gisteren in het parlement ondervroeg, was er nog geen strategisch plan. Enkele uren later werd een nota gelekt. Is er nu een plan goedgekeurd door de regering, ja of nee?", werpt hij op. "Al twee jaar lang wacht het leger op duidelijkheid en het enige wat ze krijgen is een fantoomplan."

Voor Groen en Ecolo is niettemin duidelijk dat Vandeput geen echte keuzes durft maken. "We blijven een land met een klein leger dat een beetje van alles moet doen", aldus De Vriendt, die de miljarden voor jachtvliegtuigen "irrationeel en budgettair te hooggegrepen" vindt. Zeker in budgettair krappe tijden.

Volgens De Vriendt moet België net durven schrappen in de taken en kiezen voor specialisatie van topkwaliteit. Hij denkt daarbij in de eerste plaats aan de marine, de Special Forces, ontmijning en transportvliegtuigen.

Sp.a: "Kopie van kerstnota"

"Dit is een kopie van de nota die we met kerst kregen", hekelen sp.a'ers Dirk Van der Maelen en Alain Top. "Het 'plan' is om bestaand materieel te vervangen en daarnaast nog 6 drones en een tankvliegtuig te kopen. Wie dacht dat we eindelijk keuzes ging maken, bepaalde capaciteiten zouden afstoten en vol zouden gaan voor een Europese samenwerking, is eraan voor de moeite."