Erdogan schudt Poetin de hand en geeft dikke middelvinger aan het Westen

Negen maanden is lang in de internationale politiek. In november van vorig jaar schoot de Turkse luchtmacht nog een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht en vandaag schudt de Turkse president Erdogan de hand van zijn Russische collega Poetin. Met de ontmoeting steekt Erdogan een dikke middelvinger op naar het Westen, dat volgens hem niet solidair was na de mislukte staatsgreep.

Vandaag ontvangt de Russische president Vladimir Poetin de Turkse president president Recep Tayyip Erdogan in Sint Petersburg. Maar negen maanden geleden zag het er niet naar uit dat het tussen beide grootmachten snel weer goed zou komen. Turkije schoot een Russische straaljager uit het Turkse luchtruim, waarna Poetin prompt alle passagiersvluchten naar Turkse steden schrapte. "Een dolksteek in de rug, uitgedeeld door handlangers van terroristen", zo stelde Poetin toen.

Na verschillende verzoeningspogingen een een brief met excuses is Erdogan erin geslaagd de banden met Rusland te verbeteren. "Deze ontmoeting is het begin van een nieuwe fase", zei president Erdogan tegen de Franse krant Le Monde. En ook de ideale gelegenheid om zijn middelvinger op te steken naar het Westen in de nasleep van de mislukte coup in zijn land.

Tactisch staatsbezoek

Tijdens het staatsbezoek zullen uiteraard verplichte diplomatieke nummertjes afgehaspeld worden. Maar naast een economische babbel, wil Erdogan vooral tactisch uitpakken tijdens zijn staatsbezoek. Hij wil duidelijk maken dat hij Europa en de VS niet nodig heeft, hoewel iedereen weet dat dat niet waar is.

Europa, goed voor bijna de helft van de Turkse handel, is heel belangrijk voor Turkije. Liefst driekwart van de buitenlandse investeringen in Turkije komt uit Europa. En niet het Kremlin, maar het NAVO-handvest vrijwaart de veiligheid van de Turken. Dat weet ook Erdogan, die het met dit staatsbezoek niet over een andere boeg zal gooien en zeker niet vol de Russische kaart zal trekken.

Wat Erdogan wel wil doen, is een statement maken. Hij hekelde de houding van Europa na de mislukte staatsgreep: "Ik had wat meer solidariteit verwacht", vertelde hij aan Le Monde. "Nu hebben ze zich ervan afgemaakt met een paar clichés." Erdogan benadrukte dat poetin de enige was die hem condoleerde en hem niet bekritiseerde omdat er zoveel mensen ontslagen zijn. Hun gezamelijke afkeer voor het Westen en hun autoritaire stijl brengen beide leiders dichter bij elkaar.

Strijd in Syrië

Zowel Erdogan als Poetin hebben er belang bij om een streep onder het straaljagerincident te trekken. Turkije en Rusland vechten in Syrië namelijk mee aan tegengestelde zijdes, waarbij Turkije met steun aan rebellen steeds meer de verkeerde kant lijkt te hebben gekozen. Met Russische steun is de positie van het Syrische regeringsleger versterkt, terwijl de Amerikanen juist de Syrische Koerden krachtiger hebben gemaakt. Die Koerden krijgen inmiddels ook steun uit Moskou, waar ze zelfs een officieuze ambassade konden openen.

Erdogan heeft Poetins hulp nodig om te voorkomen dat de Koerden een zelfstandige staat in Noord-Syrië beginnen. En Rusland wil via Turkije gas naar Zuid-Europa vervoeren, om zo Oekraïne te vermijden.