EU en VN scherp voor geweld in Libië

De 27 lidstaten van de Europese Unie veroordelen het geweld in Libië niet alleen, ze verafschuwen het ook. Dat heeft voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy gezegd tijdens een gastcollege aan de Gentse universiteit.

Al de hele dag werd Van Rompuy door allerhande media gevraagd om een reactie op de gebeurtenissen in Libië. En ook al wou hij niet dat er tijdens zijn gastcollege gefilmd werd of dat er geluidsopnames werden gemaakt, gaf hij ondanks de aanwezige journalisten toch kort zijn mening.
 
"Wij (de 27 EU-landen, nvdr.) veroordelen het geweld niet, wij verafschuwen het", zei hij. "Wat in Libië gebeurt, is zelfs buiten onze leefwereld." Op Facebook voegde hij er even later aan toe te hopen "dat de Libische leiders zich zullen weerhouden van agressie tegenover en intimidatie van demonstranten en zullen luisteren naar de vraag naar hervormingen van hun volk".
 
Hongarije
Dat de Libische autoriteiten de opstand in hun land trachten neer te slaan, doet Van Rompuy denken aan het Hongarije van 1956, waar een volksopstand tegen het regime hardhandig de kop werd ingedrukt door Russische troepen. Libië doet vandaag ook denken aan het Berlijn van de vroege jaren 1950, waar de Sovjet-Unie eveneens een opstand onderdrukte, meent Van Rompuy.

Gevraagd of hij wil dat de Libische leider Moammar al-Kadhafi opstapt, antwoordde Van Rompuy tijdens zijn college: "Als je iets vraagt, kan dat net worden uitgespeeld om iets níét te doen".
 
Mensenrechten
Heel diplomatisch gaf hij wel toe dat de Europese Unie misschien vroeger op de problemen rond mensenrechten en democratie hadden moeten wijzen in het Midden-Oosten. "We verdedigden een aantal belangen die zeker het verdedigen waard zijn, maar wellicht hebben we de Arabische landen te weinig op de bestaande situatie gewezen. Men is te lang sommige houdingen blijven aannemen."
 
Maar de Europese Unie is niet de enige politieke speler die het moeilijk heeft met de verdediging van enerzijds zijn belangen en anderzijds een aantal fundamentele waarden, verzekerde Van Rompuy.

VN eisen onmiddellijk einde van het geweld
VN-chef Ban Ki-moon eist een onmiddellijk einde aan het "uit de hand lopende geweld'" in Libië. Dat heeft de secretaris-generaal gezegd in een telefoongesprek met de Libische leider Muammar Kadhafi, aldus een VN-woordvoerder. Ban riep Kadhafi op vrijheden en mensenrechten te respecteren.

Ook de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Michèle Alliot-Marie, stelde al dat het geweld "absoluut moet ophouden". (belga/anp/adha/sam)