"Fukushima = 14.000 maal Hiroshima"
Dagelijks lekt uit de door een tsunami en aardbeving in 2011 vernielde kerncentrale van Fukushima radioactief water in de Stille Oceaan. De volgende hindernis in de opruiming die de Japanners nu moeten nemen, is het bergen van de aangetaste splijtstofstaven. Zo'n operatie is nog nooit eerder uitgevoerd en het risico bestaat dat er een zwaar radioactieve besmetting zonder voorgaande plaatsgrijpt. De radioactiviteit in de staven komt overeen met 14.000 keer de radioactiviteit die vrijkwam door de kernbom op Hiroshima in 1945. Inmiddels steken alarmerende berichten de kop op over de accumulatie in de voedselketen van radioactief materiaal uit Fukushima. Vooral aan de Amerikaanse westkust is de toestand zorgwekkend.
TEPCO, uitbater van de kerncentrale van Fukushima, zal binnenkort proberen de beschadigde splijtstofstaven van reactor 4 te bergen. Een extreem gevaarlijke operatie, zo blijkt. "De geringste fout in het weghalen van die staven zou op een ramp uitdraaien. We kruisen allemaal onze vingers", stelt kernwetenschapper Imad Khadurri tegenover Al Jazeera.
Geen ervaring, groot risico
Gisteren heeft de Japanse nucleaire toezichthouder het plan van TEPCO voor het verwijderen van brandstofstaven uit een bassin in een reactorgebouw goedgekeurd. Het bergen van de 1.533 staven zal begin november beginnen, van zodra de daartoe benodigde kraan gebouwd is.
Het gebouw waar de brandstofstaven liggen opgeslagen in een bassin, is zwaarbeschadigd. Er hebben zich waterstofexplosies voorgedaan en er heeft brand gewoed. Met een op afstand bedienbare kraan, die voorzien is van een speciaal gebouwd hulpmiddel van massief staal, zullen de brandstofstaven uit het bassin worden gehesen om vervolgens in een opslagbassin in een nabijgelegen gebouw te worden geplaatst.
De staven, vier meter lang en duimdik, moeten één voor één geborgen worden. Nooit eerder werd een dergelijke operatie uitgevoerd. De staven wegen samen 400 ton, hun verzamelde radioactiviteit komt overeen met 14.000 keer de straling die vrijkwam bij de kernbom op Hiroshima.
"Het manipuleren van gebruikte splijtstofstaven brengt enorme risico's met zich mee", zegt Shunichi Tanaka, voorzitter van de Japanse nucleaire regelgevende instantie. "Het zou een ramp zijn mocht er tijdens het werk radioactief materiaal vrijkomen".
Tanaka bekende in juli dat er radioactief koelwater in zee blijft lekken en dat het niet duidelijk was hoe dit kan gestopt worden.
Politieke strijd
Hoewel de Japanse regering erkent dat TEPCO de klus niet alleen kan klaren, blijft het bedrijf de enige organisatie die is belast met de operatie van het ontmantelen van de kerncentrale, een werk van tientallen jaren.
Intussen woedt op Japan ook een politieke strijd rond kernenergie en de gevaren ervan. De regering van minister-president Shinzo Abe wil zo snel mogelijk een heropstart van kernreactoren als onderdeel van wat ze een verantwoorde energiepolitiek noemt. Critici, onder wie voormalig premier Junichiro Koizumi, oordelen daarentegen dat kerncentrales heropstarten op een eiland met een hoog risico op aardbevingen maar zonder mogelijkheden om radioactief afval te bergen uiterst onverantwoord is.
Lees verder onder de foto
Aan de andere kant van de Stille Oceaan, in de VS, doet op socialemediasites bovenstaande kaart de ronde. Ze is afkomstig van het Nuclear Emergency Tracking Center en toont hoe stralingsniveaus over het hele land zijn gestegen. Vooral aan de westkust is dat het geval.
"Elke dag vloeit 300 ton water uit Fukushima in de Stille Oceaan. Dat betekent dat het totaal aan radioactief materiaal voortdurend toeneemt en zich gaandeweg opstapelt in onze voedselketen", waarschuwt de site activistpost.com. Die somt "28 tekenen dat de westkust overspoeld wordt met radioactiviteit uit Fukushima" op. We halen er enkele uit:
IJsberen, zeehonden, walrussen
"IJsberen, zeehonden en walrussen langs de kust van Alaska hebben open wondes en verliezen hun vacht".
"Iets zorgt ervoor dat vissen voor de westkust van Canada bloeden uit hun kieuwen, buiken en ogen".
"Een enorm veld van radioactief afval uit Fukushima, zo groot als de staat Californië, heeft de oceaan overgestoken en beukt tegen de westkust".
"Volgens voorspellingen zal de radioactiviteit van het kustwater aan de westkust in de komende vijf tot zes jaar verdubbelen".
Plankton
"Wetenschappers hebben hoge concentraties van cesium-137 aangetroffen in plankton tussen Hawaï en de westkust".
Blauwvintonijn
"Een test in Californië bracht aan het licht dat elke van de vijftien onderzochte blauwvintonijnen besmet was met radioactieve straling uit Fukushima".
Zowat alle vissen
"Reeds vorig jaar meldde The Vancouver Sun dat vis die Japan in Canada verkocht al te vaak een hoog percentage aan cesium-137 bevatte. Dat was het geval bij 73 procent van de geteste makreel, 91 procent van de geteste heilbot, 92 procent van de sardienen, 91 procent van de tonijn en paling, 94 procent van de kabeljauw en ansjovis en 100 procent van de karper, het zeewier, haai en zeeduivel".
Honderd keer Tsjernobyl
"Naar schatting is door Fukushima honderd keer meer radioactief materiaal in de oceaan beland dan het geval was met de ramp in Tsjernobyl".
"Significante levels van cesium-137 zullen tegen 2020 de hele Stille Oceaan hebben bereikt".
De site besluit dat de tijd dat je veilig vis uit de Stille Oceaan kon eten voorgoed voorbij is.
