Herziening Franse grondwet van de baan, afnemen nationaliteit breekpunt

De omstreden herziening van de Franse grondwet, die het mogelijk moest maken om de Franse nationaliteit af te nemen van veroordeelde terroristen, is van de baan. Dat heeft de Franse president Hollande vandaag na een bijeenkomst van de ministerraad verklaard. De grondwetswijziging werd in de nasleep van de aanslagen in Parijs op 13 november aangekondigd.

De 'déchéance', het afnemen van de nationaliteit, is een van de voorstellen die na de Parijse terreuraanslagen van 13 november gelanceerd werden. Er was een grondwetswijziging nodig om de maatregel in te voeren. Daarnaast moesten ook enkele veiligheidsmaatregelen die vanwege de alarmtoestand werden afgekondigd, in de grondwet worden verankerd.

Het was vooral de 'déchéance' die Hollandes partij, de Parti Socialiste, verdeelde. De discussie leidde zelfs tot het opstappen van de minister van Justitie Christiane Taubira, die haar vertrek omschreef als "een daad van verzet".

Veelgehoorde kritiek op de plannen van Hollande was dat het een symbolische maatregel was. Enkel terreurverdachten met een dubbele nationaliteit zouden hun Frans staatsburgerschap kunnen verliezen. Burgers die enkel het Franse paspoort hebben, zouden anders statenloos worden. Critici wezen erop dat Frankrijk zou worden verdeeld in twee groepen, iets wat absoluut niet strookt met het principe van 'égalité'.

Goedgekeurd door parlement

De herziening werd in februari goedgekeurd door het Franse parlement (meerderheid voor links), maar werd geblokkeerd door de Senaat (meerderheid voor rechts). Ook een versoepelde versie van de 'déchéance' strandde in de Senaat. De twee kamers konden het maar niet eens worden over een definitieve tekst. Hollande liet weten dat hij geen positieve uitkomst meer verwacht en het debat daarom wil stoppen.

Ook een compromis lijkt niet meteen in het verschiet te liggen. "Een deel van de oppositie staat vijandig tegenover elke grondwetsherziening", verklaart de president. "Ik heb besloten het debat te sluiten."

Huiszoekingen

Het opgeven van de herziening is een gevoelige nederlaag voor Hollande, die net aan zijn vierde jaar als president van Frankrijk is begonnen. Na de aanslagen in Parijs, die aan 130 mensen het leven kostten, kondigde hij de herziening van de grondwet met ceremonieel vertoon aan in Versailles.

In de nieuwe grondwet zouden ook maatregelen worden opgenomen die nu nog onder de noodtoestand vallen. Hieronder vallen onder meer de bevoegdheid voor de politie om huiszoekingen te mogen uitvoeren zonder bevel en het instellen van een avondklok. Dit plan is met de beslissing van Hollande ook van de baan.