Hoe 'Assassin's Creed' zijn houvast zoekt

'Assassin's Creed', het Franse Ubisofts negen jaar oude videogamereeks die zich iedere aflevering weer afspeelt op een pivotaal moment in de wereldgeschiedenis, heeft een keerpunt in zijn eigen historie bereikt. Kan een gewaagde uitstap naar het witte doek later dit jaar, en misschien wel een tijdelijke adempauze in de winkelrekken, de kansen van de reeks over een geslacht van historische muurkruipers doen keren?

Historische grootsteden worden vaak gekwalificeerd naar hun 'grandeur': de hoogte van hun gebouwen, de breedte van hun boulevards, hun veelheid aan monumentale gebouwen. Volgens min of meer dezelfde termen vallen ook videogames uit de 'Assassin's Creed'-reeks te beschrijven: het zijn titels met een Hollywoodiaans cachet, waarin een verhaal over macht en vrijheid wordt verteld met een pivotale gebeurtenis uit de wereldgeschiedenis als decor. Een eeuwenoude epische strijd tussen twee geheime genootschappen - de Assassijnen en de Tempeliers - werd op die manier doorheen onder meer de Derde Kruistocht, de Renaissance, de Amerikaanse en Franse revoluties, en de nasleep van de industriële revolutie geregen.

Instantblockbuster

Ubisoft waagde in 2007 een enorme gok door zwaar te investeren in de eerste 'Assassin's Creed', die meteen ook het tijdperk van de moderne blockbustergame inluidde. Voor de komst van de game waren er al kleppers als Rockstar Games' 'Grand Theft Auto'- reeks en Nintendo's Mario-franchise, maar die hadden allebei meer dan een decennium de tijd gehad om te gisten. 'Assassin's Creed' moest vanaf het eerste jaar al een succes worden, en dat lukte voor het eerst òòk: er werden alleen in 2007 al meer dan 5 miljoen exemplaren van verkocht. Sinds 'Assassin's Creed II' (2009) klom het aantal verkochte exemplaren naar meer dan 10 miljoen per jaar, en acht episodes later staat de teller op bijna 100 miljoen tot op heden verkochte 'Assassin's Creed'-games.

Eind dit jaar wil Ubisoft de volgende stap in de ontwikkeling van zijn reeks zetten: de bioscoopfilm 'Assassin's Creed', met acteur Michael Fassbender als Aguilar, een nieuw personage dat zich in een fictieve renditie van de veertiende eeuw de sluipmoordenaarsmantel aanmeet. Tegelijkertijd lijkt het er sterk op dat er dit najaar geen nieuwe 'Assassin's Creed'-game komt: Ubisoft zelf blijft er stil over, maar de videogame-nieuwtjessite Kotaku, die eerder al op basis van gelekte informatie als eerste over de ontwikkeling van voorgaande delen 'Unity' en 'Syndicate' berichtte, claimt op basis van vijf interne bronnen te weten dat er pas in 2017 een nieuwe game in de winkel zal ploffen.

Er wordt al enkele jaren geroepen dat de videogamereeks een adempauze nodig heeft. Ubisoft ontwikkelt momenteel twee à drie afleveringen tegelijkertijd, die door meer dan een dozijn vestigingen over de hele wereld worden gemaakt. Maar 'Unity', de aflevering die zich twee jaar geleden over de Franse revolutie boog, was het product van haastwerk, en maakte zo'n duik in de verkoopscijfers dat volgens Ubisoftdirecteur Alain Martinez ook de verkoop van 'Syndicate', de alweer wat betere episode die vorig najaar op de markt kwam, er aanzienlijke schade van ondervond.

Gouden formule

Ook als Ubisoft ieder jaar een nieuwe 'Assassin's Creed'-game zou blijven lanceren, zou het nog steeds ettelijke jaren duren voordat de reeks het punt zou bereiken waarop het bedrijf er zijn broek aan scheurt. Maar er staat veel meer op het spel: de verkoopsdaling die zich de afgelopen twee jaar heeft ingezet, met meer dan een halvering van het aantal verkochte exemplaren ten opzichte van 'Assassin's Creed IV: Black Flag' (2013), de laatste echt succesvolle aflevering, kan ook wijzen op het feit dat het blockbustermodel waar de 'Assassin's Creed'-serie voor staat op langere termijn niet houdbaar is. En dat is een gedachte waartegen het bedrijf zich - begrijpelijk - spartelend verweert: zijn hele structuur, met meerdere vestigingen over de hele wereld die samenwerken aan één en dezelfde game, steunt daarop.

Misschien daarom ook dat het (mogelijke) uitstel van een nieuwe videogame-episode een beetje wind in de zeilen van de film blaast. Wat als het bedrijf met die prent, die het samen produceert met de Amerikaanse filmstudio Regency Enterprises, opnieuw dezelfde gok waagt als het destijds deed met de eerste videogame-aflevering uit de serie? Als die 'transmedia'-aanpak werkt, en een breder cinemapubliek wordt wild van sluipmoordenaars die in de loop van de geschiedenis over daken en corniches klauteren, dan staat alles niet meer op de schouders van één jaarlijkse videogameproductie.