Hoe interne strubbelingen IS verzwakken

De grote opmars van Islamitische Staat (IS) in Irak en Syrië ligt nu al een hele tijd achter ons, maar het is nog te vroeg om van een fundamentele ommekeer op het terrein te spreken. Problematischer voor IS lijken de interne strubbelingen, waarover de doorgaans goed ingelichte Washington Post bericht.

Meer dan 2.000 bombardementen zijn er intussen uitgevoerd door de coalitie tegen IS in Syrië en Irak. Vanuit het noorden van Syrië en het noorden van Irak bestrijden Koerden de opmars van IS. En Iraakse en sjiitische milities rukken samen op naar Tikrit. Nog altijd staat IS sterk in heel wat gebieden in het oosten van Syrië en het westen van Irak, maar het aura van onoverwinnelijkheid waarop de groepering het voorbije jaar surfte, is wel al enige tijd aan het uitdoven.

Zo mogelijk nog nefaster voor IS zijn de berichten over de interne verdeeldheid en spanningen, waarover The Washington Post schrijft. Er zijn vooral heel wat problemen tussen lokale rekruten en buitenlandse strijders. Die laatsten worden gelokt en gehouden met een voorkeursbehandeling: hogere lonen en betere levensomstandigheden. Terwijl de buitenlanders 'veilig' in de steden leven, waar de kans op bombardementen (door het risico op burgerslachtoffers) kleiner is, moeten de lokale strijders aan het front en de buitenwacht gaan zitten.

In het dorp Abu Kamal, aan de Syrische grens met Irak, zijn er de voorbije weken schietpartijen geweest tussen buitenlandse IS-strijders en hun Syrische collega's, omdat die laatsten weigerden naar het front in Irak te trekken. In het dorp huizen nu twee rivaliserende IS-legers, op een eindje van elkaar. In Ramadi, Irak, werd er gevochten tussen lokale stijders en een groep Tsjetsjenen, nadat laatstgenoemden terug naar Syrië wilden vertrekken. De Iraki's waren boos dat ze 'in de steek gelaten' werden door de anderen. Dat de Syrische stad Raqqa nu volloopt met buitenlanders die nog geen voet op het slagveld hebben gezet, maar wel een mooie woonst en een auto krijgen, is voor heel wat locals een doorn in het oog. Laat staan dat ze al bruikbaar zouden zijn als strijder.

Vluchtpogingen

De bombardementen in Irak en Syrië hebben volgens de Amerikaanse autoriteiten al zowat 8.500 IS-strijders gedood. De successen die op het terrein worden geboekt door de coalitie werken demoraliserend voor heel wat IS-strijders. Heel wat buitenlandse rekruten zouden geprobeerd hebben om de regio te ontvluchten. Lokale bewoners in Syrië krijgen geregeld de vraag van buitenlanders om hen te helpen ontsnappen naar Turkije. Executies van 'deserteurs' zijn niet van de lucht. Ongeveer 120 IS-leden zouden recent zijn terechtgesteld op verdenking van spionage of na vluchtpogingen.

Ook heel wat lokale inwoners blijken, volgens lokale getuigenissen, minder geneigd zich bij IS aan te sluiten, zelfs ondanks de 'hoge' lonen (ruim 700 euro per maand) die nu worden aangeboden. "IS was nooit populair, maar mensen steunden hen omdat ze bang waren of omdat ze geld nodig hadden", vertelt Ahmed Mhidi, die enkele weken geleden vluchtte uit de Syrische stad Deir al-Zour en nu oppositie voert vanuit Turkije, aan de Washington Post. "Nu willen ze niks meer met hen te maken hebben." Er onstaan naar verluidt zelfs guerilla-oppositiegroeperingen, die af en toe IS-patrouilles aanvallen.

Zo botsen de grootse beloftes van IS - mensen van verschillende origine samenbrengen onder het kalifaat - met de realiteit op het veld. In de huidige realiteit werkt dat niet, stelt Lina Khatib, de directrice van het Carnegie Middle East Center in Beiroet aan de Amerikaanse krant. "De grootste uitdaging voor IS is nu meer intern dan extern."