Jambon: "Eén persoon uit politieapparaat heeft geblunderd"

Een bevlogen Jan Jambon nam in de Kamer het woord over de fouten die zijn gebeurd rond de uitwijzing van kamikaze Ibrahim El Bakraoui. De minister kan zijn inziens niet anders dan concluderen dat één persoon uit het politiapparaat geblunderd heeft. Volgens Jambon is de verbindingsofficier in Turkije faliekant in de mist gegaan bij de informatiedoorstroming rond de arrestatie en uitwijzing van Ibrahim El Bakraoui. De conclusie dat de officier tussen 26 juni en 20 juli 2015 "niets wezenlijks" heeft verricht, leidde ertoe dat Jambon zijn ontslag heeft aangeboden bij de premier, die dat weigerde, zo legde hij uit.

Ibrahim El Bakraoui, één van de daders van de aanslagen op Zaventem, werd op 11 juni vorig jaar opgepakt aan de Turks-Syrische grens. De verbindingsofficier in Turkije werd daarvan op de hoogte gesteld op 26 juni.

Drie dagen later meldde de verbindingsofficier dat aan de terreurcel in ons land. De terreurcel brengt de officier op de hoogte van het gerechtelijk verleden van El Bakraoui - hij was veroordeeld tot tien jaar cel - en vraagt hem de reden voor de arrestatie.

Op 14 juni sturen de Turkse autoriteiten een verbale nota dat El Bakraoui het land wordt uitgewezen naar Nederland. Dat gebeurde om 10.14 uur, terwijl de vlucht om 10.40 uur opsteeg. De informatie werd nogmaals om 14.30 uur met een fax herhaald. De ambassade in Ankara bracht de verbindingsofficier om 16.30 uur op de hoogte.

Daags nadien verneemt de verbindingsofficier in een vergadering met de Turkse politie dat El Bakraoui was opgepakt vanwege een mogelijke link met terrorisme. Voor meer details moest de verbindingsofficier schriftelijk een vraag stellen. Pas op 20 juli vertrok de officiële vraag via een mail naar de Turkse politie.

"Vul zelf maar in: 99 procent? 90 procent?"

"Ik kan niet anders dan concluderen dat niet een dienst, niet een directie, maar wel dat één iemand hier op zijn minst nalatig is geweest en niet heel proactief en niet heel geëngageerd is geweest in een dossier waar je vanaf de eerste moment aanvoelt dat het om terrorisme gaat", aldus Jan Jambon.

"Iemand die tot tien jaar cel is veroordeeld, die een paar jaar in de gevangenis heeft doorgebracht en afreist naar Turkije om naar Syrië te trekken... "Je hoeft niet lang in terrorismedossiers actief geweest te zijn om te beseffen dat er een grote kans - vul zelf maar in, 99 procent, 90 procent? ...- is dat je met een 'foreign fighter' te maken hebt", aldus Jambon.

De conclusie dat er "tussen 26 juni en 20 juli niets wezenlijks is gebeurd door de verbindingsofficier", maakte dat Jambon vond dat hij zijn politieke verantwoordelijkheid moest nemen. "Dat heeft niks met schuld te maken", bezwoer de vicepremier. "Eén iemand uit het politie-apparaat heeft geblunderd".

Het feit dat hij zijn ontslag heeft aangeboden, heeft volgens Jambon dan ook niets te maken met "communicatiespelletjes of politieke strategie".

Geens: "Verleden broers El Barkaoui niet zo negatief als wordt voorgesteld"

Het verleden van de broers El Bakraoui in aanloop naar de aanslagen in Brussel was "niet zo negatief als dezer dagen wordt voorgesteld". Dat heeft minister van Justitie Koen Geens vrijdag in de Kamer gezegd, na een overzicht van hun gerechtelijk verleden en de manier waarop ze zich toch enige tijd aan de voorwaarden van hun voorwaardelijke invrijheidsstelling hielden.

"Ik wil toch zeggen dat het niet valt uit te sluiten dat, indien iedereen volmaakt was geweest, een aantal zaken anders hadden kunnen lopen. Maar dat hun geschiedenis toch niet zo negatief is als dezer dagen wordt voorgesteld", zo verklaarde Geens. Lees: heel wat elementen wezen allerminst op enige vorm van radicalisering.

De justitieminister had even voordien meer details gegeven over het gerechtelijk verleden van de broers Ibrahim en Khalid El Bakraoui, die zichzelf op 22 maart opbliezen op Brussels Airport en in metrostation Maalbeek.

Zo werkte Ibrahim - die in de zomer van 2015 werd opgepakt aan de Turks-Syrische grens - voordien "redelijk goed mee" met het justitiehuis dat hem begeleidde na zijn voorwaardelijke invrijheidstelling. In de maanden voorafgaand aan zijn vrijlating had hij al zes keer een uitgangsvergunning gekregen en elk van de uitstapjes was "correct" verlopen. Ook de periode onder elektronisch toezicht in 2014 verliep volgens Geens "vlekkeloos".

Ondanks negatief advies van de gevangenisdirectie besliste de strafuitvoeringsrechtbank dus op 20 oktober 2014 om Ibrahim El Bakraoui vrij te laten onder voorwaarden. Hij had op dat moment bijna de helft van zijn straf uitgezeten, voorlopige hechtenis inbegrepen.

Broer Khalid heeft vier vijfde van zijn straf van vijf jaar ondergaan, merkte Geens voorts op. Een deel daarvan onder elektronisch toezicht. Na zijn voorwaardelijke invrijheidstelling was hij wel tegen de lamp gelopen in aanwezigheid van een ex-gedetineerde, wat niet mocht. Khalid werd daarop even opgepakt, maar na drie dagen weer vrijgelaten, "want hij leefde de andere voorwaarden wel na en volgens het justitiehuis was de reclassering goed aan het verlopen".

"Er zijn dingen fout gelopen, maar ik blijf de mensen bij gerecht en veiligheidsdiensten verdedigen", had Geens even voordien al beklemtoond. "Uiteraard moeten we controleren of alle beschikbare info naar behoren is verwerkt en gedeeld."

Geens onderstreepte nog dat het erg ongebruikelijk is dat een justitieminister zodanig in detail treedt over concrete dossiers. "Als ik die details geef, is dat geenszins omdat ik de correctheid van de strafuitvoeringsrechtbank in twijfel zou trekken, dat is in geen geval het geval", aldus de CD&V'er.