Joe Biden verwijt bondgenoten, IS groot te hebben gemaakt
De grote bondgenoten van de VS in het Midden-Oosten dragen een grote verantwoordelijkheid in de opkomst van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Dat heeft de Amerikaanse vicepresident Joe Biden gezegd in een toespraak tot studenten in de Kennedy School in Harvard. In hun drang om president Bashar Assad te onttronen, hebben zij extremisten gesteund met (veel) geld en wapens. Zelf pleiten de Verenigde Staten in deze onschuldig: zij steunen enkel de - weinig zichtbare - "gematigde oppositie" in Syrië.
"Onze bondgenoten in de regio waren ons grootste probleem in Syrië", zei Biden. Behalve de vijf fundamentalistische Golfmonarchieën doelde de rechterhand van president Obama ook op Turkije. Merkwaardig genoeg zijn dat nu de belangrijkste bondgenoten geworden in de "coalitie" die met bommencampagnes in Irak en Syrië is begonnen tegen de "opmars van de IS", meteen een strijd van soennitische regimes tegen soennitische terroristen.
Door hun drang om Assad ten val te brengen, hebben landen als Turkije, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten een "oorlog bij volmacht" ontketend tussen de soennieten en de sjiieten. Die sjiieten zitten ook voor de VS in het verkeerde kamp: Assad, Iran en de Libanese Hezbollah. Volgens Biden slaagde Washington er niet in, de bondgenoten in het Midden-Oosten te overtuigen om de bewapening en financiering van de extremisten te stoppen. Op die manier waste hij de Amerikaanse handen in onschuld voor de tot een regionaal conflict uitgegroeide burgeroorlog. "Nu" blijkt immers, aldus Biden, dat Riyad, Ankara en anderen "extremisten van al-Nusra en al-Qaida" hebben bevoorraad. En blijkbaar was de brutaliteit van de nieuwkomer ISIS (intussen IS of Daesh) nodig om tot dat inzicht te komen.
Turkse bocht
Steeds volgens Biden is de Turkse president Recep Tayyip Erdogan onlangs tot "het inzicht" gekomen dat zijn beleid jegens Syrië fout zat. "We hebben teveel mensen (extremistische strijders, nvdr) doorgelaten en nu proberen we onze grens (met Syrië, nvdr) af te sluiten", zou Erdogan onlangs tegen Biden hebben gezegd.
Intussen blijkt de campagne tegen IS in Irak en Syrië een goudmijn voor de Amerikaanse defensie-industrie. Met name Raytheon, leverancier van de Tomahawk-kruisraketten, maakt flinke winsten. Maar ook Lockheed Martin en Northrop Grumman exploderen op de NYSE.
Erdogan eist excuses
Erdogan reageerde scherp op de verwijten van Biden. "Niemand mag Turkije van zoiets beschuldigen", zei een verontwaardigde Turkse president, gevraagd naar een reactie op de uitspraken van de Amerikaanse nummer twee. Nochtans had Biden zijn kritiek afgezwakt door de Turken "onze grote vrienden" te noemen en Erdogan een "oude vriend".
Erdogan, die ook ontkent mea culpa te hebben geslagen over een foutief beleid ter zake, eist "excuses" van Biden. Volgens de president hebben buitenlandse strijders "nooit" gebruikgemaakt van Turkije "om met hun zware wapens Syrië binnen te komen", een uitspraak die haaks staat op de vele getuigenissen over de opleidingskampen in Turkije voor jihadisten en het verblijf in Turkije van vele, zij het "gematigde", Syrische oppositieleden.
