'Jungle' in Calais ontruimd: "Dit is een walgelijke mediashow"

De ontruiming het vluchtelingenkamp in het Noord-Franse Calais is vanmorgen begonnen. Bij een registratiecentrum in de buurt van de 'jungle' stonden 's ochtends al honderden migranten te wachten. Vanaf 8 uur kunnen zij daar terecht, waarna ze met bussen worden overgebracht naar opvangcentra doorheen het land. Directeur van de koepelorganisatie 'Auberge des Migrant' is helemaal niet tevreden met de gang van zaken. "Dit is een walgelijke mediashow. Enkel een rode loper ontbreekt."

Christian Salome vertelde aan een reporter ter plaatse van onze krant dat er deze ochtend ontzettend veel media in de jungle zijn. "Er zijn 700 à 800 journalisten in het kamp. Ongeveer 80 procent van de vluchtelingen wilden al twee maanden geleden vertrekken, maar toen werden we tegengehouden zodat er een heuse show van gemaakt van kon worden."

Vandaag vertrekken vooral Soedanezen, de meerderheid van de Afghaanse gemeenschap zegt nog een dag te wachten. "Dan is de rij minder lang", klinkt het in het kamp, waar groepjes mannen rond vuurtjes verzameld naar de stroom vertrekkers kijkt. Op weg naar de vertrekhal houden vrijwilligers de migranten tegen: "Ga niet wachten. Er staan al heel veel mensen. Probeer deze namiddag nog eens, of morgen." Ook opvallend: er vertrekken weinig vrouwen. "Ze willen niet in de drukte gaan staan", zegt een Britse hulpverleenster.

De drukte leidt regelmatig tot opstootjes zoals in onderstaand filmpje aan de ingang van de hal. De politie en brandweer hebben moeite om het gedrang in bedwang te houden.

Vrijwillig vertrek
Een woordvoerder van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken benadrukt dat de registratie vrijwillig is. "Niemand zal gedwongen worden om op een bus te stappen", luidt het. Gisteren werden flyers in verschillende talen uitgedeeld waarin wordt uitgelegd hoe de ontruiming precies zal verlopen en die ook dienden om de migranten te overtuigen die niet willen vertrekken.

De voorbije dagen zijn al een deel van de bewoners van de "jungle" uit het kamp vertrokken om de registraties te vermijden. Ze willen in buurt van Calais blijven om van daaruit Groot-Brittannië alsnog te proberen bereiken.

De ontruiming van de "jungle" zal een week in beslag nemen. Om alles in goede banen te leiden, zijn zowat 1.250 agenten gemobiliseerd.

Weinig uitleg
"Wat gebeurt er vandaag? Moeten we écht weg? En waar moet ik dán naartoe? Ik weet het allemaal niet", zucht Moestafa, een 24-jarige Irakees die vier maanden geleden in Calais arriveerde. Hij staat in zijn joggingbroek en afgetrapte sportschoenen naast zijn tent. Een warme jas heeft hij niet, en met de herfstnevel die 's ochtends in de Jungle hangt, beklaagt hij zich dat gemis.

Moestafa heeft de uitleg over de sluiting van het kamp gekregen, zegt hij - niet van de Franse overheid, zoals beloofd, wel door één van de vele vrijwilligers van hulporganisaties die afgelopen weekend in het kamp werkten. Dat hij zich moet laten registreren en asiel moet aanvragen in Frankrijk. Dat hij tussen maandagochtend en woensdagavond met een bus naar één van de 167 opvangcentra in Frankrijk zal worden gebracht. Dat alles dan beter wordt. Maar Moestafa gelooft het niet, hoeveel vrijwilligers het hem ook proberen uit te leggen.

"Waarom zou ik geloven wat de Fransen mij beloven? Toen ik aankwam, ging ik naar de politie. 'Ga maar naar de Jungle. Wij kunnen jou niet helpen', zeiden ze. En nu zou dat plots wél gaan? Nee, ik blijf. Voor ik het weet, zetten ze mij op een vliegtuig terug richting Bagdad."

Niemand wordt buiten kamp opgepakt

Sommigen kozen al voor de vlucht voorwaarts. Volgens hulporganisatie l'Auberge des Migrants vertrokken de afgelopen dagen een paar honderd bewoners. Ze willen in kleine groepjes naar Parijs, met enkel een volgepropte rugzak. Ze denken dat ze daar ofwel asiel krijgen, ofwel een job vinden. In tegenstelling tot eerdere berichten - en tot de sterke verhalen in het kamp - wandelen de mannen gewoon voorbij de politie: niemand wordt buiten het kamp opgepakt.

Maar ondanks het wantrouwen tegenover de Franse beloftes zullen de meesten tóch vertrekken. Als de bulldozers komen, hebben ze geen andere keus. "Ik heb een rugzak gekregen, waar ik mijn slaapzak en wat kleren in kan stoppen. Meer heb ik hier niet. De tent waarin ik slaap, stond er al toen ik een maand geleden aankwam. Geen idee wie de vorige bewoner was", zegt de Ethiopiër Alex (24). "Ik heb familie in Engeland, maar ik geraak er toch niet: ik durf 's nachts niet in trucks te klimmen. In Frankrijk blijven, was nooit mijn plan, maar er zit niks anders op: straks stap ik op de bus, hopelijk naar een betere plek dan deze hel."