Kletsen over kalasjnikovs en bomgordels bij McDonald's
Het is hét gesprek van de dag in Frankrijk: een journalist wist 6 maanden lang met een verborgen camera te infiltreren in een netwerk van moslimextremisten die een aanslag wilden plegen. "Ze zaten meer op Facebook dan in de moskee."
De climax kwam in het najaar van 2015. Een groep Franse moslimextremisten, onder leiding van 'emir Oussama', was na maanden van voorbereiding eindelijk in contact gekomen met terreurgroep IS. Ene Abou Souleiman, wonend in Raqqa in Syrië, wilde de Fransen ontmoeten. Er werd een afspraak gemaakt op een treinstation in de buurt van Parijs.
Brief
De Franse groep meldde zich daar en werd op het afgesproken tijdstip benaderd door een vrouw met een niqab, de hoofddoek die alleen de ogen zichtbaar laat. De vrouw gaf een brief en verdween weer. Het was een opdracht, afkomstig van IS: pleeg een aanslag in een uitgaansgelegenheid: "schiet tot iedereen dood".
De ontmoeting en de brief komen uitgebreid aan bod in een Franse documentaire die is gemaakt door een journalist die 6 maanden lang 'undercover' meeliep met Franse moslimextremisten. "Het was supermakkelijk om op internet met aanhangers van IS in contact te komen", vertelde de journalist deze week. Hij noemt zich Saïd, maar wil anoniem blijven om niet in gevaar te komen.
Bommen
Saïd begaf zich op Telegram, een sociaal netwerk dat volop wordt gebruikt door jihadstrijders. Daar kwam hij in contact met Oussama, die woonde in Châteauroux, in midden-Frankrijk. "Maar met twee muisklikken zag ik (op Telegram) ook hoe ik bommen moest maken en auto's op kon blazen", aldus Saïd.
De twee spraken met elkaar af en de journalist ontdekte - met een verborgen camera in zijn kleding - dat Oussama zo'n tien volgelingen had. Ze wisselden informatie uit via 'versleutelde' boodschappen op internet, maar geheimhouding was niet altijd prioriteit. Bij McDonald's werd doodleuk aan tafel gesproken over 'grote aanslagen, kalasjnikovs en bommengordels', terwijl ze friet met ketchup aten.
Zo werkte de 29-jarige Saïd zes maanden undercover in de groep, alles filmend met zijn verstopte camera. Een collega, ook met verborgen camera, volgde hem op afstand. Hij legde eerst contact met Franse salafisten, orthodoxe moslims. Maar die moesten niets van IS of terrorisme hebben. Daarna bleken de jongeren rond Oussama 'niets met de islam te maken te hebben'. "Ze zaten meer op Facebook dan in de moskee." Veel van hen waren drugsverslaafden of criminelen.
"Ze waren gefrustreerd en makkelijk te manipuleren. Ze zochten een nieuw doel in hun leven." Dat werd de jihad. "Doe mee, we gaan naar het paradijs!" zegt de Frans-Turkse Oussama in de documentaire, die eerder tot een celstraf was veroordeeld omdat hij geprobeerd had naar Syrië te reizen. "In het paradijs wachten de vrouwen op ons. Je zult er in een enorm paleis wonen en er staat een paard voor je klaar, gemaakt van goud en robijnen!"
Lees verder onder de foto
Chatten
In de reportage wordt ook het falen van opsporingsdiensten blootgelegd. Terwijl jihadisten chatten op Telegram, zaten de Franse cybercrime-agenten met de handen in het haar: er is niemand in dienst die Arabisch spreekt. De politiedienst gebruikte daarom Google Translate. Onder pseudoniem meedoen op Telegram is voor de agenten uitgesloten: daarvoor zijn de Franse privacyregels te streng.
In de loop van de 6 maanden werden de plannen van Oussama steeds duidelijker. "We moeten toeslaan op een militaire basis. Als ze eten zitten ze allemaal op een rij. Pang! Pang! Pang! Pang! Of journalisten; al die journalisten die tegen de islam zijn! De Fransen moeten met duizenden tegelijk vermoord worden!"
Zover kwam het niet. De groep bleek in het vizier te worden gehouden door opsporingsdiensten. Kort nadat de vrouw in niqab op een treinstation de brief met instructies overhandigde, werd ingegrepen. De meeste potentiële terroristen van de groep, onder wie Oussama, zitten inmiddels in de cel.
