Libië viert historische dag: Kolonel Kadhafi is dood
De Libische ex-leider Mouammar Kadhafi is bij de belegering van zijn geboortestad Sirte om het leven gekomen. Zo is een einde gekomen aan een regime van 42 jaar en heel Libië haalt opgelucht adem. Kadhafi was al maanden op de vlucht voor de oprukkende rebellen.
De vele vreugdekreten en geweerschoten in de straten van Tripoli markeerden een historisch moment voor Libië. Eerst meldden bronnen binnen de Nationale Overgangsraad dat Kadhafi gevangen was, even later stelden bronnen zelfs dat hij overleden was. De omstandigheden van zijn dood bleven echter onduidelijk. De rebellen waren vanmorgen begonnen aan de ultieme belegering van Sirte, de geboortestad van Kadhafi. Ze omsingelden de troepen van de ex-leider van Libië, die vervolgens in een konvooi probeerden te ontsnappen. Gevechtsvliegtuigen van de Navo zouden het konvooi onder vuur genomen hebben.
Sommige bronnen verklaarden dat Kadhafi bij die aanval om het leven is gekomen. Maar op foto's was zijn gewonde lichaam te zien. Vermoedelijk is hij geraakt tijdens vuurgevechten en is hij aan zijn verwondingen overleden. De schotwonden zouden volgens een Libische arts niet uitsluiten dat Kadhafi geëxecuteerd is. Op videobeelden was te zien hoe zijn lichaam door een straat meegesleurd werd. Het lijk zou overgebracht zijn naar een moskee in Misrata, één van de sleutelsteden van waaruit de rebellen hun opmars konden verderzetten.
Geen proces, geen antwoorden
De dood van Kadhafi werd al snel vergeleken met de manier waarop Saddam Hoessein enkele jaren geleden in Irak werd opgepakt. Zo zou hij zich eveneens in een put verstopt hebben en was zijn geboortestad zijn laatste toevluchtsoord. Maar in tegenstelling tot Saddam is Kadhafi niet levend gevangen. Op die manier kan er dus geen proces komen en ontsnapt Libië aan heel wat problemen. Het internationaal Strafhof in Den Haag had de ex-leider van Libië immers graag ondervraagd over zijn rol in zaken zoals de Lockerbie-aanslag. En in Libië zelf zou de verdeeldheid mogelijk nog groter geweest zijn als Kadhafi levend in de een cel had gezeten.
De nabestaanden van de slachtoffers van de Lockerbie-aanslag zullen de waarheid dus nooit uit de mond van Kadhafi horen. In 1988 kwamen 270 mensen om het leven bij een aanslag met een vliegtuig van Pan Am. Vermoed wordt dat Kadhafi hiervoor de opdracht gegeven heeft.
Zoon Kadhafi overleden
In Sirte werden nog meer gezochte familieleden en aanhangers van Kadhafi gevonden. Zijn vijfde zoon Mutassim probeerde zich te verzetten toen zijnvader opgepakt werd en kwam daarbij om het leven. Een andere zoon, Saïf al-Islam, wist naar de woestijn te ontsnappen, maar de rebellen zaten hem op de hielen. De voormalige minister van Defensie Abu Bakr Yunis kwam vandaag eveneens om het leven. En verschillende adviseurs van Kadhafi werden gevangen genomen. Libië roept buurland Algerije op om de vrouw en drie zonen van Kadhafi uit te leveren, nadat ze in augustus over de grens waren gevlucht.
Voor Libië is dit een kans om aan de heropbouw te beginnen. Dat bleek ook uit de boodschappen van de Europese Unie en de Verenigde Naties. "Maar dit is slechts het einde van het begin", zei VN-Secretaris-Generaal Ban Ki-Moon. Expert vrezen dat de verdeeldheid binnen het land erg groot is. De Libische premier Mahmoud Jibril hoopt vandaag of morgen te mogen aankondigen dat heel Libië bevrijd is. (gb)
