Meer en meer vrouwelijke piloten tot 'full female crews'

Het aantal vrouwelijke piloten neemt zó'n hoge vlucht dat op Zaventem nu al vliegtuigen met full female crews opstijgen. Bij Thomas Cook Airlines zijn die zelfs geen uitzondering meer. "Je ziet passagiers vaak denken: 'Komt dit wel goed?'", lacht Katleen Van Orshaegen, captain én moeder van vier. "Maar buiten het keuvelen over kapsels, doen we net hetzelfde als een man. Misschien wel beter."

De meer dan honderd passagiers van vlucht HQ 4918, van Zaventem naar Marsa Alam en Hurghada, keken onlangs de ogen uit hun hoofd. Aan boord van de Thomas Cook-Airbus stapten liefst twee captains, één copiloot, één purser en drie cabin crew members: stuk voor stuk dames. "Je zag al passagiers koortsachtig naar een man zoeken", vertelt captain Van Orshaegen. "Toen ze doorhadden dat álle piloten dames waren, schrokken ze toch enorm. Persoonlijk trek ik me dat niet aan. Ik heb al 29 jaar dat effect op passagiers (lacht)."

Van Orshaegen geeft wel toe dat ze zélf erg verrast is over het toenemende aantal vrouwelijke collega's. "Toen ik destijds bij Sabena aan de slag ging, verklaarden ze me net niet gek. Mannen keken me wel eens aan van: 'Oei, wat is dát hier?' Er heerste nog een machocultuur. De commandant was heer en meester. Maar die zogeheten 'echte venten' zijn nu in de minderheid. Je vindt tegenwoordig niet méér macho's onder piloten dan onder advocaten of dokters. Binnen de luchtvaart kijkt niemand nog op van dames in de cockpit. Het merendeel van de mannen staat daar zelfs niet meer bij stil."

Toch is het ietsje anders vliegen, met alleen vrouwen aan boord. "Onze gesprekken gaan alleszins over andere zaken. Tussen het werk door praten wij over kappers of maquillage. Met mannen aan boord is dat ondenkbaar. Dat is het enige verschil. Alle handelingen en procedures tijdens een vlucht verlopen op compleet dezelfde wijze als met één of meerdere mannen aan boord."

Vier kinderen
Volgens Marc Kegelaers, gedelegeerd bestuurder van Ben Air Flight Academy (BAFA), de grootste vliegschool van Vlaanderen, is één op de tien kandidaat-piloten een vrouw. "Ze zijn bijzonder hard gemotiveerd én vliegen ook zeer goed", zegt hij. "De mannen beschouwen hen als evenwaardige collega's. Ik kan me best inbeelden dat dit soms voor gezonde competitie zorgt. Het aantal pilotes zit zeker in stijgende lijn - tien jaar geleden waren ze nog een zeldzaamheid - maar de dames blijven toch ondervertegenwoordigd. Het mogen er nog wat meer zijn. De perceptie dat piloten nooit veel thuis zijn en steeds in het buitenland zitten, schrikt allicht nog vele vrouwen af."

Captain Van Orshaegen beaamt dat gedeeltelijk. "Al mag dat je helemaal niet afschrikken. Ik heb zelf vier kinderen - één van 25, een tweeling van 19 en nog eentje van 8 jaar oud. Wie goed kan plannen en afspraken maken met zijn echtgenoot, kan perfect een mooi gezinsleven uitbouwen. Oké, je kan je kinderen niet altijd van school afhalen of mist al eens een toneelstuk. Maar welke mama niet? De vrouwen zitten al lang niet meer aan de haard."

Werkzekerheid
Van Orshaegen vermoedt dat het weinige aantal nieuwe jobs in de sector momenteel méér afschrikt. "Maatschappijen uit de Emiraten en China bieden meer werkzekerheid. Maar dat zijn niet meteen de meest vrouwvriendelijke landen. In ons land zijn de zitjes in de cockpit dan weer duur. Maar je ziet dat Belgische maatschappijen voor vrouwen durven te kiezen. Bij Thomas Cook Airlines, bijvoorbeeld, zijn drie van de acht piloten in opleiding momenteel dames. Dat is bijna de helft. Onze tijd is aangebroken." Misschien komt er ooit wel een dag dat passagiers raar opkijken wanneer ze alleen maar mannen in de cockpit zien zitten.