Michel belooft volledige transparantie, meerderheid vraagt onderzoekscommissie
Het kernkabinet zit bij elkaar om zich te buigen over de zaak-El Bakraoui. Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en van Justitie Koen Geens (CD&V) geven er uitleg aan hun collega-ministers. Het lijkt meer dan waarschijnlijk dat er een parlementaire onderzoekscommissie komt. Daartoe riepen de fractieleiders van de meerderheidspartijen al op via Twitter.
Zowel Peter De Roover (N-VA), Servais Verherstraeten (CD&V) als Patrick Dewael (Open Vld) stuurden gelijktijdig dezelfde tweet uit waarin ze een onderzoekscommissie naar het terreurdossier vragen. MR-fractieleider Denis Ducarme volgde enige tijd later. Op Twitter circuleert ook een privébericht van De Roover aan een van zijn collega's waarin hij beweert: "We gaan zeggen dat we beschikbaar zijn in de modaliteiten die het parlement beslist."
Een onderzoekscommissie heeft verregaande bevoegdheden en kan mensen bijvoorbeeld onder ede horen. De oprichting ervan is erg uitzonderlijk.
Europese Commissie
"We hebben eerder nood aan een onderzoekscommissie op Europees niveau dan op nationaal niveau." Dat zegt Marc Verwilghen (Open Vld), destijds voorzitter van de Onderzoekscommissie-Dutroux.
"Maar dit probleem is grensoverschrijdend, ik zie dat ongeveer alle Europese landen in hetzelfde bedje ziek zijn", zegt Marc Verwilghen. "We hebben dan ook meer nood aan een Europese parlementaire commissie dan aan een Belgische." Het initiatief van de meerderheid dient volgens de Open Vld'er evenwel niet om het probleem onder de mat te schuiven. "Als een dergelijke commissie goed functioneert, dient ze niet om het probleem weg te stoppen. Kijk maar naar de commissie rond 'Dieselgate' in het Europees parlement."
Renaat Landuyt ziet wel brood in de Belgische onderzoekscommissie. "Als je bij justitie iets wil laten bewegen, heb je altijd een crisis en een onderzoekscommissie nodig om stappen vooruit te zetten", zegt hij. Een commissie kan volgens de sp.a'er een instrument zijn om ten gronde bij te sturen, zoals na de commissie-Dutroux gebeurde met de politiehervorming. "Maar het mag niet zo zijn dat de regering dit gebruikt om de nodige stappen uit te stellen."
Kernkabinet
Het kernkabinet zat vanmorgen sinds 11 uur bij elkaar om zich te buigen over de zaak-El Bakraoui. Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en van Justitie Koen Geens (CD&V) gaven er uitleg aan hun collegaministers. Na de vergadering zou er een persconferentie volgen, maar die werd afgeblazen. Een verdere communicatie komt er voorlopig niet.
Koen Geens verdedigde zichzelf bij het begin van het kernkabinet door te zeggen dat "het toch normaal is dat een minister van Justitie en Binnenlandse Zaken niet weten wat er op ambassades en bij de verbindingsofficier binnenkomt. Wij konden dat niet weten."
'Het is toch normaal is dat een minister van Justitie en Binnenlandse Zaken niet weten wat er op ambassades binnenkomt. Wij konden dat niet weten'
Onduidelijkheid
Er bestaat grote onduidelijkheid in welke mate ons land op de hoogte was van de Turkse terugwijzing van Ibrahim El Bakraoui naar Nederland, in de zomer van vorig jaar. El Bakraoui blies zich dinsdag op in de vertrek van de luchthaven van Zaventem.
CD&V-vicepremier Kris Peeters verklaarde aan de VRT alvast dat Geens en Jambon geen ontslag moeten nemen. "Ik ga ervan uit dat ze ons informeren. Ik denk dat beide ministers heel goed werk leveren, ontslag is niet aan de orde." Na afloop voegde hij daaraan toe dat "Geen en Jambon uitleg hebben gegeven. De regering doet verder in transparantie. Als het parlement een onderzoekscommissie wil, hebben wij daar geen problemen mee."
De oppositiepartijen vragen snel duidelijkheid. Sp.a wil eerst antwoorden van Geens, pas later moet er een onderzoekscommissie komen, vinden de Vlaamse socialisten.
'Ik denk dat beide ministers heel goed werk leveren, ontslag is niet aan de orde'
"Week te laat"
Turkije zegt dat het de ambassades in België en Nederland had verwittigd van El Bakraoui's uitwijzing. Bovendien zegt de Turkse president Erdogan ook dat het ons land heeft gewaarschuwd dat het om een IS-militant ging. Volgens de VRT heeft Turkije ons land wel verwittigd, maar "een week na de uitwijzing", te laat dus.
Ook over de voorwaardelijke invrijheidsstellig van El Bakraoui bestaat nog grote onduidelijkheid. Een van de voorwaarden daarvoor was dat hij niet langer dan 30 dagen in het buitenland zou verblijven. Die voorwaarde werd geschonden toen hij naar Turkije, maar op het moment van zijn terugwijzing zou de strafuitvoeringsrechtbank zijn invrijheidsstelling nog niet ongedaan hebben gemaakt. Dat gebeurde pas eind augustus.
De oppositie eist in elk geval snel meer duidelijkheid. Vlaams Belang vroeg al het ontslag van Geens.
"Schijnmanoeuvres"
Oppositiepartij sp.a vreest dan weer dat de meerderheid zich met het oprichten van een onderzoekscommissie bezondigt aan"schijnmanoeuvres". Ook Groen waarschuwt dat niet alles op de lange baan mag komen. "Een onderzoekscommissie is een goed instrument om grondig te werken, maar mag niet alles op lange baan schuiven. Best snel enige duidelijkheid", tweet Groen-Kamerlid Kristof Calvo.
Sp.a-collega Johan Vande Lanotte toont zich veel strenger. "Uiteraard zou een onderzoekscommissie een goede zaak zijn. Maar het mag geen reden zijn om geen antwoorden te krijgen op een reeks pertinente vragen die zich opdringen", zegt hij.
"De oprichting van een onderzoekscommissie mag geen 'cover-up' zijn", vervolgt Vande Lanotte, die zich hoedt voor "schijnmanoeuvres". "Dit ruikt alsof men een aantal zaken wil achterhouden."
Eerder op de dag hadden Calvo en Vande Lanotte al aangedrongen op snelle klaarheid over de zaak-El Bakraoui, de zelfmoordterrorist die zichzelf opblies op Brussels Airport. Turkije pakte de man vorige zomer op aan de Syrische grens en bracht ons land daarvan op de hoogte. "Alles moet op tafel. De informatie die is uitgewisseld, de mails, de vragen die gesteld zijn. Desnoods tijdens een commissie achter gesloten deuren, maar het parlement moet alles weten", aldus Vande Lanotte daarover.
