Obama roept alle hens aan dek voor jobs voor middenklasse

De Amerikaanse president Barack Obama heeft in zijn State of the Union de Republikeinen opgeroepen tot samenwerking, zodat automatische bezuinigingen uitblijven. "Amerikanen verwachten niet dat wij al hun problemen oplossen, maar ze verwachten wel dat we het landsbelang voor partijbelangen plaatsen", zei Obama. De president had het vooral over de economie, maar ook over de terugtrekking van soldaten, de opwarming van het klimaat en wapens.

"Het Amerikaanse volk heeft te hard gewerkt om deze crisis op te lossen, om vervolgens te moeten zien hoe de gekozen bestuurders een nieuwe crisis veroorzaken," aldus Obama.

Het Congres heeft zichzelf door eerdere wetgeving verplicht tot inspanningen om het begrotingstekort aan te pakken. Als Democraten en Republikeinen het niet eens kunnen worden over maatregelen, worden 'automatisch' grote bezuinigingen doorgevoerd die eigenlijk niemand wil.

Rond de jaarwisseling werd een val van deze 'begrotingsafgrond' op het laatste moment afgewend doordat de partijen op het laatste moment een akkoord sloten. De volgende deadline nadert echter snel: voor 1 maart moet een nieuwe deal worden gesloten om automatische maatregelen te voorkomen. De onderhandelingen zitten echter wederom muurvast.

Jobs voor middenklasse
Obama stelt dat economisch herstel mogelijk is zonder het begrotingstekort ook maar een cent te laten oplopen. Hij wil dat tekort aanpakken, maar pleit tegelijkertijd voor investeringen in onderwijs, wetenschap, duurzame energie en de maakindustrie. "We kunnen onze welvaart niet bij elkaar bezuinigen", zei Obama. Anderzijds moet het begrotingstekort worden verkleind. Obama stelde daarom dat de Verenigde Staten "geen grotere overheid, maar een slimmere overheid nodig hebben''. Volgens Obama moet de overheid met verstandige investeringen de economie aanjagen. Vooral de middenklasse moet nieuwe kansen krijgen.

"Tezamen hebben we het puin van de crisis opgeruimd, en we kunnen met vernieuwd zelfvertrouwen zeggen dat onze unie sterker staat", aldus de president. "Maar het harde werk en de toewijding van miljoenen Amerikanen werd nog niet beloond." Obama wees er bijvoorbeeld op dat "het voorbije decennium de bedrijfswinsten nooit geziene hoogtes bereikten, terwijl de lonen en inkomsten amper zijn veranderd". Hij merkte ook op dat er wel jobs gecreëerd worden, maar dat te veel mensen geen voltijds werk vinden.

"Het is daarom de taak van onze generatie om de echte motor van de Amerikaanse economische groei - een rijzende, bloeiende middenklasse - opnieuw op te starten", aldus Obama. "Het is onze onvoltooide taak om ervoor te zorgen dat de regering werkt ten voordele van velen, en niet alleen van enkelen." Om mensen aan de sociaaleconomische onderkant te helpen, stelt Obama voor het minimumloon te verhogen van 7,25 dollar naar 9 dollar per uur (van 5,40 euro naar 6,70 euro). De president vindt het onrechtvaardig dat zelfs mensen die een fulltimebaan hebben niet kunnen rondkomen, en wil ook een omvangrijke belastinghervorming doorvoeren.

Vrijhandelsakkoord met EU
Obama kondigde nog aan dat de Verenigde Staten en de Europese Unie gaan onderhandelen over de oprichting van een van de belangrijkste vrijhandelszones ter wereld. "We gaan gesprekken opstarten over een globaal trans-Atlantisch akkoord over handel en investeringen met de Europese Unie, omdat een vrije en eerlijke handel aan beide zijden van de Atlantische Oceaan ondersteuning zal bieden voor miljoenen goedbetaalde Amerikaanse banen", aldus de president. Meer details gaf Obama niet in zijn speech.

Over een Europees-Amerikaans vrijhandelsakkoord wordt al jaren gesproken. Sinds eind 2011 kreeg het dossier een nieuw elan, maar het was nog wachten op een formele lancering op politiek niveau. De vrijhandelszone zou twee economische reuzen omvatten en meer dan 800 miljoen consumenten. De handel tussen beide partners ging er in 2012 licht op vooruit en bereikte 645,9 miljard dollar. De douanerechten tussen beide grootmachten zijn momenteel vrij laag, maar voornamelijk aan Amerikaanse kan worden nog sectoren beschermd, zoals kleding en maritiem transport. Aan Europese zijn kunnen er vooral vragen rijzen wat betreft landbouw: genetisch gemanipuleerde organismes (ggo's) zijn courant in de VS, maar verboden in Europa.

Soldaten, het klimaat en wapens
De president bevestigde nog hij dat hij het komende jaar 34.000 soldaten uit Afghanistan wil weghalen. Hij beloofde "harde actie" tegenover de "provocaties" van Noord-Korea, dat gisteren een nieuwe kernproef uitvoerde. Voorts wil hij met Rusland overleggen over een vermindering van het kernwapenarsenaal, en liet hij Iran weten dat "de tijd gekomen is" voor een diplomatieke oplossing over het controversiële nucleaire programma van het land.

De Amerikaanse president riep de Congresleden ook op om "de toekomstige generaties te beschermen" tegen de klimaatopwarming. Hij wil het energieverbruik van huizen en bedrijven de komende twintig jaar halveren en de overgang naar hernieuwbare energiebronnen versnellen. Obama riep het Congres ook op om te stemmen over de nieuwe wapenwet en te zorgen voor een hervorming van het immigratiesysteem.

Belang
De jaarlijkse State of the Union is een van de belangrijkste speeches van het jaar. Obama begon minder dan een maand geleden aan zijn tweede ambtstermijn als president van de Verenigde Staten.