Obama ruikt kans voor fatale slag aan al-Qaida

De dood van terrorist Osama bin Laden en de kolossale hoeveelheid informatie die in diens complex werd buitgemaakt, geven de Verenigde Staten een kans een fatale klap uit te delen aan al-Qaida. Dat zegt de Amerikaanse president Barack Obama in het nieuwsprogramma '60 minutes' van de omroep CBS.

Obama zegt dat informatie wordt ingewonnen van onder meer de computers die zijn aangetroffen in het pand waar de Saoedische terrorist zich schuilhield. De Amerikaanse troepen vonden tijdens de inval een berg geschreven materiaal, vijf computers, tien harde schijven en meer dan 100 opslagapparaten zoals dvd's en usb-sticks.

De Amerikaanse president merkt op dat de bemachtigde informatie niet automatisch betekent dat terrorisme wordt verslagen. Al-Qaida heeft zich verspreid naar andere plekken op aarde waar we nog moeten optreden. "Maar het betekent denk ik wel dat we een reële kans hebben een fatale klap aan deze organisatie uit te delen als we agressief blijven handelen in de komende maanden", aldus Obama.

Zenuwen en twijfels
De 54-jarige Osama bin Laden werd vorige week door Amerikaanse troepen doodgeschoten in het Pakistaanse Abbottabad. De president geeft toe dat hij zenuwachtig was over de operatie, en dat sommige adviseurs ook twijfels hadden erover. Ze dachten daarbij aan enkele mislukte operaties, zoals die in 1993 in het Somalische Mogadishu waarbij milities twee Amerikaanse Black Hawk-helikopters neerschoten en lijken van Amerikaanse soldaten door de straten sleepten.

In Iran mislukte in 1980 een reddingsactie voor Amerikaanse gijzelaars toen twee vliegtuigen met elkaar botsten voor ze aankwamen in Teheran. "Je denkt aan Black Hawk Down. Je denkt aan wat er gebeurde met de Iraanse operatie", zegt Obama. "De dag voordien dacht ik er vrij veel aan."

Risico's
Bovendien was het helemaal niet zeker of bin laden wel in het gebouw zat. Er was geen hard bewijs, zoals een foto. "Uiteindelijk was het nog steeds een 55/45-situatie. Ik bedoel, we konden niet met zekerheid zeggen of bin Laden daar was. Als hij er niet was geweest, dat had dat belangrijke gevolgen gehad."

Het ging ook om een operatie in een soeverein land, zonder dat de overheid daarvan op de hoogte was. "Als blijkt dat daar een rijke, weet je, prins van Dubai in dat gebouw zit en, weet je, we hebben daar Special Forces ingestuurd, dan hebben we serieuze problemen", luidt het. "Dus er waren... er waren risico's aan verbonden... geopolitieke, bij het nemen van de beslissing."

Uiteindelijk gaf Obama groen licht omdat hij dacht aan de mogelijke beloning aan het einde van de rit. "Ik zei tegen mezelf dat indien we een goede kans hadden om al-Qaida - niet helemaal te verslaan maar toch serieus te verminken - het zowel de geopolitieke risico's als de risico's voor onze mannen waard was." De operatie werd donderdagavond in gang gezet, en zondag uitgevoerd.

Netwerk
Obama zegt verder dat bin Laden een netwerk in Pakistan moet hebben gehad, hoewel het niet zeker is of ook regeringsfunctionarissen hem hebben geholpen. De president stelt dat de Pakistaanse regering moet onderzoeken hoe het netwerk in elkaar stak en of regeringsfunctionarissen en de geheime dienst Osama wellicht de hand boven het hoofd hielden.

Pakistan ontkent te hebben geweten dat bin Laden zich in Abbottabad ophield, maar de Pakistaanse ambassadeur in de Verenigde Staten heeft alvast beloofd dat er koppen zullen rollen onder de hooggeplaatste Pakistaanse functionarissen. "Als die koppen rollen door verregaande incompetentie, zullen we de Verenigde Staten daarover over inlichten. En als, God verhoede, blijkt dat er sprake is van medeplichtigheid, dan zal er sprake zijn van nultolerantie," zei ambassadeur Hussain Haqqani op CNN.

Weduwe
De Amerikanen willen ook Osama's weduwe, die in het been werd geraakt tijdens de inval, ondervragen. Zij ligt in een ziekenhuis in Pakistan. (anp/afp/sam)