Onderzoeksteam MH17 vindt 'uitlaat' BUK-raket op rampplek

Het MH17-onderzoeksteam heeft op de rampplek in Oekraïne een onderdeel van een BUK-raket gevonden. Dat staat in het vandaag gepubliceerde online magazine van het Joint Investigation Team (JIT), dat in het teken staat van het strafrechtelijk onderzoek.

Het onderdeel, de venturi, zit aan de onderzijde van de BUK-raket en is vergelijkbaar met de uitlaat van een auto - er komen aandrijfgassen uit. Niet eerder was bekend dat zo'n groot onderdeel van de Buk-raket is aangetroffen op de plek waar het toestel neerstortte.

Eerder oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dat het vliegtuig is neergestort door een exploderende BUK-raket. Dat wil echter niet zeggen dat het JIT er zomaar vanuit kan gaan dat dit het wapen is geweest. Voor strafrechtelijk onderzoek ligt de lat veel hoger, staat in het online magazine. Zo moeten voor de rechtszitting alle bronnen openbaar toegankelijk zijn.

"We hebben niets in handen waarvan we zeker weten dat het waar en echt is. We hebben immers te maken met een conflict waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Deze partijen kunnen er belang bij hebben om materiaal te manipuleren of te besmetten. Dus vragen we ons voortdurend af wat de belangen zijn van een bron om bepaalde informatie te verspreiden", zegt teamleider Gerrit Thiry.

Een van de vragen waar het onderzoeksteam zich nu mee bezig houdt, is of de raket onbedoeld gelanceerd kan zijn. Daarvoor wordt uitgezocht hoe de lanceerinstallatie precies in elkaar zit en hoe het werkt. Dat is een moeizaam proces, omdat er geen handboeken beschikbaar zijn en de beschikbare informatie alleen begrijpelijk is voor experts.

In het magazine staat ook beschreven wat de uitdagingen zijn van het uitvoeren van strafrechtelijk onderzoek in een conflictgebied, hoe het vertrouwen wordt opgebouwd en welke juridische stappen er genomen moeten worden bij een grensoverschrijdend misdrijf. Het magazine is bedoeld om mensen meer inzicht te bieden in het verloop van het onderzoek.

Vertraging

Vorige week werd bekend dat het Openbaar Ministerie niet voor 1 juli  met namen van verdachten kan komen, terwijl dat eerder dit jaar wel is gesuggereerd. Wel komt het onderzoeksteam met conclusies over het type raket waarmee het toestel is neergehaald en de exacte afvuurlocatie. Daaruit valt in ieder geval af te leiden of het Oekraïne ofwel de pro-Russische rebellen en mogelijk de Russen zelf verantwoordelijk acht.

Omdat niet duidelijk is volgens welk recht de daders vervolgd moeten worden, probeert het JIT - waarin Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne samenwerken aan het strafrechtelijk onderzoek - een gezamenlijke rechtbank op te richten.

Het toestel van Malyasia Airlines stortte neer op 17 juli 2014. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.