Oud-chef antiterreur: "Amerikanen hebben ons geen lessen te leren"

Twee dagen na de dubbele aanslag in Brussel weten buitenlandse critici het weer heel zeker: de terreurbestrijding in ons land rammelt aan alle kanten. Terroristen hebben vrij spel, diensten te weinig geld en personeel, en als ze al werken, dan liefst langs elkaar heen.

'Geklungel', aldus anonieme toplui van Amerikaanse geheime diensten gisteren over hun Belgische collega's, en: "Onwetende kinderen die niet kunnen omgaan met terreurdreiging".

"Belgen moeten ophouden met chocolade eten en moslimterroristen pakken", meent ook de Israëlische transportminister Israel Katz.

Dag en nacht
Onzin, briest minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). "Onze diensten werken dag en nacht. Ze rolden vorig jaar een terreurcel op in Verviers voor die aanslagen kon plegen en kregen vrijdagavond applaus van president Obama, nadat ze in Molenbeek - levend en wel - terreurverdachte Salah Abdeslam hadden gearresteerd."

En de aanslagen deze week? Die halen wat Jambon betreft het functioneren van de Belgische diensten niet onderuit.  "We hielden er rekening mee, maar we wisten niet waar en wanneer. Zoals eerder de diensten in Parijs, Londen en Madrid dat ook niet wisten."

André Jacob, oud-chef antiterreur van de Staatsveiligheid en nog steeds een veelgevraagd commentator in de Franstalige media, vindt de Amerikaanse kritiek 'van het niveau Donald Trump': "Noch op het vlak van inlichtingen, noch op dat van democratie hebben de Amerikanen ons lessen te geven."

Inlichtingenwerk
Het inlichtingenwerk, schetst hij, is in de loop van de tijd oneindig veel moeilijker geworden. Het beperkte aantal commando's uit de tijd van Bin Laden heeft plaatsgemaakt voor duizenden teruggekeerde Syriëstrijders ('meer dan honderd in België, meer dan 5.000 in Europa') en in België zelf geradicaliseerde meelopers. "Elk van hen kan zo een auto huren, een bom maken en een aanslag plegen."

Bezuiniging
Daar staat tegenover dat België zijn diensten wel jarenlang verwaarloosde en onderfinancierde. Jacob: "Tien jaar lang is de politiek ons totaal vergeten en was er nooit geld. Met 150 man erbij maken we nu een inhaalslag. Die nieuwe mensen passeren nu hun examens, we hebben tijd nodig om de erfenis van het verleden weg te werken."

De wetgever helpt in eigen tempo: huiszoekingen mogen straks ook 's nachts, afluisteren mag sneller, verdachten vasthouden langer (48 of misschien zelfs 72 in plaats van 24 uur). Samen met andere maatregelen, zoals het aanpakken van haatpredikers en niet-erkende gebedshuizen, maken zij deel uit van een pakket waarvan Jambon hoopt dat het nu snel door de Kamer komt.

Samenwerking
Blijft nog het langs elkaar heen werken van diensten in Brussel met zijn 19 burgemeesters en zes politiezones. Vlamingen zien daarin een reden dat voor zowat elke aanslag zo al niet de daders, dan wel de wapens uit Brussel komen, of het nu gaat om de aanslag op het Joods museum, de mislukte Thalysaanslag of de terreuraanslagen eind vorig jaar in Parijs, die vanuit Brussel werden georganiseerd, gefinancierd en deels uitgevoerd.

Franstaligen houden vol dat de samenwerking uitstekend is en elk bewijs ontbreekt dat de slagkracht met één burgemeester en één politiezone groter zou zijn. Jacob laat zich er wijselijk niet over uit: "Dit is een politiek probleem."

"België week te laat ingelicht"
België is te laat ingelicht over het terugsturen van Ibrahim El Bakraoui die zich dinsdag opblies op de Brussels Airport, vanuit Turkije naar Nederland. Dat zegt een anonieme bron tegen de VRT.

Woensdag zei de Turkse president Recep Tayyip Erdogan dat Ibrahim El Bakraoui in de zomer van vorig jaar zou zijn opgepakt in Gaziantep, een Turkse stad niet ver van de grens met Syrië. De man die in België voorwaardelijk vrij was voor overvallen met kalasjnikovs, werd op eigen verzoek naar Nederland teruggestuurd. Turkije verwittigde daarop de ambassades in België en Nederland. De bron bevestigt dat België is ingelicht "maar wel pas een kleine week nadat El Bakraoui in Nederland was aangekomen".