"Radicalisering in Molenbeek werd afgedaan als kritiek op multiculturaliteit"

Omdat verschillende verdachten voor de aanslagen in Parijs uit Molenbeek afkomstig zijn, wordt de Brusselse gemeente gezien als het mekka van het jihadisme, ook in Frankrijk en andere landen. Politicologen Dave Sinardet en Pierre Vercauteren nuanceren en geven wat uitleg bij de problemen in Molenbeek.

De factoren die leiden tot de aanwezigheid van geradicaliseerde jongeren en (ex)-Syriëstrijders in Brussel, en meer bepaald in Molenbeek, moeten met enige zin van nuance geanalyseerd worden", zegt politicoloog Dave Sinardet van de Brusselse universiteit VUB.

"De sociologische samenstelling van Molenbeek speelt wellicht een rol: het is een van de armste en jongste gemeenten van het land", zegt hij. "Je hebt er ook in bepaalde wijken ghettovorming met veel allochtonen die heel dicht op mekaar leven. Dat het beleid daar verkeerd mee is omgegaan, lijkt mij te kloppen."

"De vroegere burgemeester Philippe Moureaux (PS) gaf in zowat al zijn publieke verklaringen blijk van een onderschatting van de samenlevingsproblemen. Ik herinner me dat toen het reclamebureau De Mortierbrigade uit Molenbeek wegtrok wegens veiligheidsproblemen, de reactie van Moureaux was dat het allemaal zo erg niet was. Ook het probleem van radicalisering lijkt hij onderschat te hebben. Elk signaal van problemen deed hij af als kritiek op de multiculturele samenleving."

"Anderzijds moet je toch ook rekening houden met het feit dat er naast Moureaux nog andere, van andere partijen in de meerderheid zaten, die destijds niet (genoeg) ingegrepen hebben. En ook veel andere gemeenten in België kregen te maken met Syriëstrijders, zoals Antwerpen. Bovendien is het opsporen van mogelijke terroristen vooral de verantwoordelijkheid van de nationale veiligheid- en inlichtingendiensten."

"Was de communicatie tussen lokaal niveau en gewestelijk en federaal niveau niet goed? Dat kan en moet geanalyseerd worden, en daar kunnen lessen uit getrokken worden om structuren te vereenvoudigen bijvoorbeeld. Maar dan nog is de kwestie te complex om zomaar te concluderen: met een andere beleidsstructuur of met een andere burgemeester waren die dingen in Parijs dit weekend niet gebeurd. Velen zijn nu geneigd enkel hun eigen waarheden te projecteren op de situatie, maar voor simpele verklaringen en antwoorden is ze veel te ernstig."

"Alles op één zondebok afwentelen, is te kort door de bocht"

"Alles op één zondebok afwentelen, is toch wat kort door de bocht", zegt politicoloog Pierre Vercauteren van de Franstalige universiteit van Leuven (UCL) over het feit dat de media momenteel inzoomen op de Brusselse gemeente Sint-Jans-Molenbeek na het verband dat is ontstaan met de aanslagen in de Franse hoofdstad dit weekend.

Op Twitter en Facebook is de afgelopen uren meermaals het beleid van de voormalige burgemeester Philippe Moureaux (PS) als schuldige met de vinger gewezen. Maar dat vindt politicoloog Pierre Vercauteren dan weer kort door de bocht. Hij herinnert eraan dat de liberalen van MR nu al drie jaar het politieke voortouw nemen in de gemeente. De politicoloog noemt de situatie in de Brusselse gemeente ook "zeer complex".

"Een beleidsmaatregel die in de ene wijk werkt, levert misschien niet het gewenste resultaat op in een andere wijk. Soms helpt preventie, soms helpt alleen repressie. In New York heeft het 'zero tolerantie'-beleid vruchten afgeworpen en de stad is afgeraakt van de stempel van onveilige stad, maar het is daarmee niet gezegd dat hetzelfde beleid ook elders werkt."

"Het islamistische terrorisme van vandaag verschilt veel van het terrorisme van al-Qaida in het eerste decennium van deze eeuw", zegt Vercauteren nog. En wat de uitspraak van minister Jan Jambon van Binnenlandse Zaken (N-VA) betreft dat hij grote schoonmaak wil houden in Molenbeek, denkt Vercauteren dat het evengoed om stoerdoenerij gaat dan wel de wil uitdrukt om komaf te maken met het probleem. "Laten we de verwachtingen niet te hoog spannen", zegt Vercauteren.