"Russische bombardementen in Syrië op gematigd verzet, niet op IS"

Na wekenlange speculaties over een Russische interventie in Syrië heeft Kremlinbaas Poetin de knoop doorgehakt. Gevechtsvliegtuigen bombarderen de eerste doelwitten. Is die interventie echt bedoeld om de Islamitische staat op de knieën te krijgen of wil Moskou bondgenoot Assad in het zadel houden?

Rusland is als bondgenoot van de Syrische regering luchtaanvallen begonnen tegen de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) in Syrië. Gevechtsvliegtuigen hebben strategische doelwitten zoals munitiedepots en brandstofopslagplaatsen van de IS op 200 kilometer van Damascus gebombardeerd. Dat zei generaal-majoor Igor Konasjenkov van het ministerie van Defensie in Moskou volgens het persagentschap Interfax.

Defensieminister Sergej Sjoigu heeft de bondgenoten van Rusland op de hoogte gebracht, zei hij. Volgens Syrische activisten en de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius bombardeerden de toestellen verschillende plaatsen ten noorden van Homs, die in handen zijn van "gematigde rebellen".

NAVO-kritiek

President Vladimir Poetin noemt de Russische interventie in het Syrische conflict "de enige weg in de strijd tegen het internationale terrorisme". Rusland zal het Syrische leger zolang steunen tot het zijn strijd heeft beëindigd, kondigde hij aan.

De NAVO heeft de Russische interventie in Syrië al bekritiseerd. "Dit is niet constructief", zei een hoge functionaris van de militaire organisatie vandaag in Brussel. "Assad vormt een deel van het probleem". NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg heeft Rusland opgeroepen "een constructieve en coöperatieve rol" in de strijd tegen de IS te vertolken. Elke nieuwe militaire actie mag niet in conflict komen met de door de VS geleide coalitie.

"Vrouwen en kinderen gedood"

Volgens de anti-Assadsite SOHR, het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, kwamen bij de Russische luchtaanvallen minstens 27 mensen om het leven. Activisten berichtten over meer dan 35 doden, waaronder vrouwen en kinderen. Het gebombardeerde gebied wordt door gematigde rebellengroepen gecontroleerd, zei Samir Nashar, een kopstuk van de Nationale Syrische Coalitie. Voorzitter Khaled Khudsha tweette dat zich in het gebied geen terroristen van IS of van al-Qaida bevinden.

De Federatieraad, de Russische Senaat in Moskou, had Poetin vanmorgen unaniem de toestemming gegeven voor een militaire operatie in Syrië. Assad had Rusland om hulp gevraagd, zei Sergej Ivanov, de voorzitter van het presidentieel bestuur. Het gaat om luchtaanvallen, het sturen van grondtroepen is "uitgesloten".

Het Westen vreest dat Assad een interventie van Rusland in de strijd tegen de oppositie en de burgerbevolking kan gebruiken. Poetin zei dat hij er op rekent dat Assad "bereid is tot compromissen" bij de oplossing van de crisis. Rusland heeft in de Syrische havenstad Tartoes een belangrijke militaire basis. Poetin omschreef de luchtaanval als een "preventieve slag". Alle bondgenoten werden op de hoogte gebracht.

Geen binnenlandse steun

Ivanov benadrukte dat de tussenkomst van de luchtmacht "niet eeuwig kan duren". Bovendien zullen Syrische gevechtspiloten met Russische toestellen aanvallen op de IS uitvoeren, aldus Interfax. Volgens de Russische militaire expert Konstantin Sivkov zouden er 40 tot 60 Suchoi-vliegtuigen naar Syrië gestuurd worden. De bommenwerpers kunnen bijvoorbeeld vanaf het schiereiland de Krim aan de Zwarte Zee over Irak naar Syrië vliegtuigen, omdat Turkije zijn luchtruim daarvoor niet wil vrijgeven.

Rusland wil een speciale zitting van de VN-Veiligheidsraad op ministerieel vlak vragen, kondigde Federatieraadsvoorzitster Valentina Matwijenko aan. "Het gaat erom de situatie in het Midden-Oosten in alle aspecten te analiseren en over een geschikte resolutie te stemmen", zei ze. Rusland rekent in de strijd tegen de terreur op de steun van de internationale gemeenschap.

Ruslands militair engagement in Syrië is onder de eigen bevolking niet onomstreden - ook uit vrees dat het land het doelwit van islamisten kan worden. In een actuele peiling is slechts zes procent van de Russen voor een dergelijke interventie. Steun is er wel van de Russisch-orthodoxe kerk. "De strijd tegen het terrorisme is een heilige strijd. En ons land is vandaag wereldwijd wel de meest actieve macht die tegen hen optreedt - niet uit eigenbelang, maar omdat terrorisme immoreel is", zei de invloedrijke aartspriester Vsevolod Tsjaplin.

"Het gaat niet om Assad"

Met het groen licht voor een interventie haakt Poetin in op zijn toespraak bij de Verenigde Naties van gisteren, waarin hij had opgeroepen tot de gemeenschappelijke strijd tegen de IS. In New York heeft hij ook met de Amerikaanse president Barack Obama gesproken. Poetin stelt een alliantie voor waaraan ook de Syrische regeringstroepen zouden deelnemen. Obama ziet echter de toekomst van het door oorlog geteisterde land na een overgangsperiode uitsluitend zonder Assad, die hij in zijn toespraak voor de algemene vergadering van de VN een "tiran" had genoemd.

Konstantin Kossatsjov, voorzitter van de commisie buitenlandse zaken binnen de Federatieraad, zei dat het niet om Assad gaat. "In tegenstelling tot andere landen die in het Midden-Oosten actief zijn, voert Rusland een strijd tegen de terreur en streeft geen verandering van de macht na".

Het laatst dat opperbevelhebber Poetin een dergelijk toelating had gevraagd aan de Federatieraad, was tijden de Krimcrisis in 2014, toen voor een mogelijk militaire interventie in Oekraïne. Officieel maakte hij er geen gebruik van. Maar Oekraïne beweert dat Rusland de separatisten in het oosten van het land met soldaten steunt.