Schotten krijgen tweede referendum over onafhankelijkheid

Schotland meent het serieus met het referendum over de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië. Een dag voor de officiële start van de brexitprocedure heeft het Schotse parlement in Edinburgh ingestemd met een nieuwe volksraadpleging over de afscheiding van Groot-Brittannië. Met een meerderheid van 69 tegen 59 stemmen gaven de afgevaardigden dinsdag de Schotse regeringsleidster Nicola Sturgeon het mandaat voor onderhandelingen met Londen. De stemming was oorspronkelijk vorige week gepland, maar werd uitgesteld wegens de terreuraanslag in Londen.

Sturgeon wil haar landgenoten tussen de herfst van 2018 en de lente van 2019 over de losmaking van Groot-Brittannië laten stemmen, dus nog voor de brexit is afgerond. Daarvoor heeft ze ook de toestemming van Londen nodig.

Premier Theresa May maakte al duidelijk dat ze voor de Britse EU-uitstap niet over een volksraadpleging in Schotland wil praten. May wil zich volledig concentreren op de onderhandelingen met de EU. Woensdag zal ze daartoe het startschot geven.

Beide politica's houden koppig vol. Het is een ingewikkelde situatie, want zonder de toestemming uit Londen is een juridisch bindend referendum in Schotland niet mogelijk. Aanleiding voor de volksraadpleging over de scheiding van het Verenigd Koninkrijk is de harde Brexitkoers van May. Schotland wil minstens op de Europese interne markt blijven. May wijst een dergelijke uitzondering resoluut van de hand. Ze stelde Edinburgh echter bijkomende bevoegdheden in het vooruitzicht.

Pas in 2014 werden de Schotten naar de stembus geroepen om over een scheiding van Groot-Brittannië te stemmen. Een meerderheid van rond de 55 procent van de kiezers was toen tegen. Met de geplande Britse uitstap uit de EU en haar interne markt acht de Schotse regering de criteria echter gewijzigd. Rond 62 procent van de Schotten wilde bij het referendum over de Brexit in juni 2016 bij de EU blijven.

Het blijft twijfelachtig of bij de nieuwe volksraadpleging een meerderheid voor de onafhankelijkheid kan gevonden worden. Volgens de laatste peilingen zijn de tegenstanders van een afscheuring nog steeds in de meerderheid.