Snowden trekt Russische asielaanvraag in na eis Poetin
De Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden heeft zijn asielaanvraag voor Rusland ingetrokken. Dat heeft een woordvoerder van het Kremlin bevestigd. Snowden ging niet akkoord met een voorwaarde die Poetin gisteren stelde, en trok de aanvraag in. Uit een verklaring die de klokkenluiderswebsite WikiLeaks vannacht publiceerde blijkt voorts dat de dertiger in 21 landen asiel heeft aangevraagd.
Snowden verblijft sinds 23 juni - zonder geldig paspoort of een Russisch visum - in het transitgedeelte van de internationale luchthaven van Moskou, bevestigde woordvoerder Dmitri Peskov. Zijn verzoek om in Rusland asiel te krijgen, heeft hij ingetrokken. Snowden zou daartoe hebben besloten, nadat de Russische president Vladimir Poetin gisteren had gezegd dat Snowden alleen in Rusland kon blijven, als hij zou stoppen "met zijn werk dat erop is gericht onze Amerikaanse partner te schaden".
Volgens Peskov is die voorwaarde voor Snowden onaanvaardbaar. Hij ziet zichzelf als een voorvechter van waarheid en gerechtigheid, aldus Peskov, en is niet van plan om zijn activiteiten stop te zetten.
Asielaanvragen
De dertiger heeft volgens de klokkenluiderswebsite WikiLeaks in 21 landen asiel aangevraagd. Het zou gaan om Bolivia, Brazilië, China, Cuba, Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, India, Italië, Nederland, Nicaragua, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, de Russische Federatie, Spanje, Venezuela en Zwitserland. In een eerder stadium zouden al verzoeken zijn ingediend bij Ecuador en IJsland.
Polen liet alvast weten Snowden geen asiel te zullen toekennen. De aanvraag voldoet niet aan de formele voorwaarden, postte de Poolse buitenlandminister op Twitter. "Ook als het wel aan de eisen zou voldoen, zou ik afraden om het verzoek in te dienen." Venezuela heeft de aanvraag nog niet binnengekregen, liet president Nicolás Maduro weten. Het land zal een beslissing nemen zodra de aanvraag is binnengekomen, en "dat is momenteel nog niet het geval". Maduro vindt wel dat Snowden "de bescherming van de wereld" verdient. De Ecuadoraanse president Rafael Correa - aan wie Snowden gisterenavond ook een brief schreef - zei aan de Britse krant The Guardian dat zijn land een asielaanvraag van Snowden pas zal behandelen, als hij op Ecuadoraans grondgebied is. Hetzelfde geldt voor Snowdens Nederlandse asielaanvraag.
Boos op Obama
De voortvluchtige Snowden heeft het in zijn verklaring ook over de Amerikaanse president Barack Obama. Hij beticht de machthebber ervan druk uit te oefenen op de leiders van de landen waar hij bescherming zoekt. De regering Obama probeert te verhinderen dat hij zijn mensenrechten uitoefent om asiel te zoeken, klink het in de eerste verklaring van Snowden sinds zijn vertrek uit Hongkong bijna tien dagen geleden.
"Donderdag liet president Obama de wereld weten dat hij geen diplomatieke handel over mijn zaak wenste. Toch heeft hij vice-president Joe Biden de opdracht gegeven druk uit te oefenen op de leiders van de landen waar ik bescherming heb gevraagd om het gevraagde asiel te verwerpen."
Snowden klaagt er verder over dat, hoewel hij voor niets is veroordeeld, zijn paspoort werd ingetrokken. "De regering Obama heeft nu de strategie aangenomen om het staatsburgerschap als een wapen te gebruiken".
Brief aan Ecuador
In de brief aan de Ecuadoriaanse president zegt Snowden "toegewijd te blijven aan de strijd voor gerechtigheid in deze ongelijke wereld."
Lees hieronder de Nederlandse vertaling van zijn oorspronkelijk in het Spaans opgestelde brief:
Er zijn maar weinig wereldleiders die het zouden riskeren op te komen voor de mensenrechten van een individu tegenover de machtigste regering ter wereld, en de moed van Ecuador en zijn bevolking is een voorbeeld voor de rest van de wereld.Ik koester groot respect voor uw principes en ben oprecht dankbaar dat uw regering mijn verzoek om politiek asiel in overweging neemt.
De Amerikaanse overheid heeft het omvangrijkste surveillancesysteem ter wereld aangelegd. Door opnemen, analyseren en het vellen van een geheim oordeel over iedereen die deel uitmaakt van de internationale gemeenschap, beïnvloedt dit wereldwijde systeem elk menselijk leven dat met technologie te maken heeft.Het is een grove schending van onze universele mensenrechten wanneer een politiek systeem onschuldigen continu, automatisch, wijdverspreid en zonder gerechtelijk bevel bespioneert.
Overeenkomstig deze opvatting heb ik dit programma geopenbaard aan mijn land en aan de wereld. Terwijl mijn onthulling van dit geheime systeem van onrechtvaardigheid vanuit de samenleving volop steun kreeg, heeft de regering van de Verenigde Staten erop gereageerd met een buitengerechtelijke klopjacht die mij mijn familie kost, mijn vrijheid om te reizen en mijn recht om vreedzaam te leven zonder te hoeven vrezen voor illegale agressie.
Terwijl ik word geconfronteerd met deze vervolging, zwijgen overheden die bang zijn voor de Amerikaanse regering en haar dreigementen. Ecuador koos er desondanks voor daartegen op te staan en het mensenrecht te verdedigen om asiel aan te vragen.Het besluitvaardige gedrag van uw consul in Londen, Fidel Narvaez, garandeerde de bescherming van mijn rechten tijdens mijn vertrek uit Hongkong - was dat niet gebeurd, dan had ik het risico om op reis te gaan nooit genomen. Als gevolg daarvan, en door de aanhoudende steun van uw regering, ben ik nu vrij, en in staat om informatie openbaar te maken die de gemeenschappelijke zaak dient.
Hoe lang mijn leven verder maar mag duren, ik zal toegewijd blijven aan de strijd voor gerechtigheid in deze ongelijke wereld. Als daardoor in de toekomst een bijdrage tot stand komt ten behoeve van het algemeen belang, is dat te danken aan de principes van Ecuador.
Aanvaard mijn dankbaarheid jegens uw regering en het volk van de Republiek Ecuador, en mijn grote persoonlijke bewondering jegens uw toewijding aan het doen van wat rechtvaardig is in plaats van lonend.
(Deze vertaling is gebaseerd op de Engelse versie van Snowdens brief die in afgelopen nacht is verspreid door persbureau Reuters.)