Terreurexpert: "We moeten ons zorgen maken om jihadgangers"
Nederland moet zich zorgen maken over zijn jihadgangers in Syrië. Dat zegt de Nederlandse hoogleraar Edwin Bakker, terreurdeskundige van de Universiteit Leiden. "De potentie is enorm. Ze lopen misschien trauma's op, kunnen verder radicaliseren, krijgen kennis van wapens, hebben relaties met professionele netwerken. Kijk ook naar de aantallen. Dat bij elkaar maakt dat we ons zeker zorgen moeten maken", aldus Bakker.
Het grote gevaar is dat de terugkeerders hier aanslagen plegen. "We hebben een aardig idee wat hun doelen zouden zijn, maar het zijn er zo veel, dat we ze niet permanent kunnen beveiligen. Ambassades, individuen, groepen mensen, gebouwen, scholen en moskeeën, in het binnenland en in het buitenland, en de daders kunnen eenlingen of groepen zijn. Dat maakt het lastig. We moeten mensen beter in de gaten houden en op tijd ingrijpen als ze iets van plan zijn. We kunnen niet overal muren omheen gaan bouwen."
"Internetpropaganda aanpakken"
De inlichtingendienst AIVD maakte bekend dat ongeveer 130 Nederlandse moslims naar Syrië zijn gegaan. Bijna 30 van hen zijn teruggekeerd, zeker 14 zijn om het leven gekomen. Bakker weet niet hoeveel Nederlanders erover denken naar Syrië te gaan. "België heeft minder moslims, maar daar zijn meer dan 300 mensen die kant op gegaan. Belgische moslims zijn niet anders dan moslims hier. Dan is het maximum dus zeker nog niet bereikt."
Bakker vindt dat de overheid de jihadisten streng moet aanpakken. Het internet moet worden gecontroleerd, want daar zien jongeren veel propaganda. "Het is een soort popcultuur. Dat maakt het zo aantrekkelijk en zo bedreigend. De naïviteit om erin te stappen is gigantisch. Velen zullen van een koude kermis thuiskomen. Als ze al thuiskomen."
"De geest is uit de fles"
De strenge aanpak brengt de harde kern misschien niet op andere ideeën, maar hij stuurt wel een signaal naar de mensen eromheen. "Vroeger had je de Hofstadgroep (een radicaal-islamitische groep die rond 2003 werd opgericht in Amsterdam en onder meer samenkwam bij Mohammed Bouyeri, de moordenaar van Theo van Gogh, red.). Die is goed aangepakt en uit elkaar gevallen. Maar een kleine kring bleef over en die is weer opgebouwd. Nu is de kring veel groter. De geest is uit de fles."
Die geest kan nog terug in de fles "als toonaangevende figuren teleurgesteld terugkomen en zeggen dat de strijd toch niet zo nobel is, dat mensen elkaar de hersens inslaan". Ook moet Nederland andersdenkende moslims helpen. "Mensen die zich uitspreken tegen de wereldwijde jihad, worden geïntimideerd." Maar ondanks die maatregelen zal het jihadisme niet verdwijnen, verwacht Bakker. "Er zal een groep van enkele honderden moslims blijven die een gewelddadig gedachtegoed koesteren. Of ze dat ook in de praktijk brengen, is een ander verhaal."
