Toenemende zorgen om Russische troepen in Syrië
De Verenigde Staten en NAVO-chef Jens Stoltenberg hebben vandaag opnieuw hun bezorgdheid geuit over berichten dat Rusland gevechtstroepen naar Syrië stuurt. Stoltenberg zei dat de groeiende militaire activiteiten van Rusland in Syrië zorgen wekken. En dat maakt het vinden van een politieke oplossing in dat land volgens de NAVO-chef alleen maar moeilijker.
Rusland is volgens Amerikaanse functionarissen bezig extra militair materieel naar Syrië te sturen om het regime van president Bashar al-Assad te beschermen. Russische militaire adviseurs zouden volgens Libanese bronnen ook hebben meegedaan aan gevechtsacties tegen de rebellen. Die veroverden vandaag een legerbasis in de provincie Idlib op de troepen van Assad, waarmee ze de hele provincie in handen kregen.
De verovering van Idlib betekent dat de rebellen steeds dichter oprukken naar de kuststreek rond de havenstad Latakia, van oudsher een bolwerk van de aanhangers van president Assad. Uit bezorgdheid over de opmars van de rebellen heeft Rusland volgens Amerikaanse functionarissen twee landingsschepen voor tanks en pantserwagens naar het gebied gestuurd, evenals een aantal mariniers.
Eerder waren in de Bosporus Russische oorlogsschepen gesignaleerd die met vrachtwagens en pantserwagens onderweg waren naar Tartus, een Syrische havenplaats waar de Russische marine een steunpunt heeft. Rusland zou ook bezig zijn legerbarakken en nieuwe luchtverdedigingsinstallaties te bouwen bij een luchtmachtbasis even ten zuiden Latakia. Verder doken onlangs op sites van de Syrische oppositie beelden op van moderne Russische pantserwagens van het type BTR-82A bij gevechten ten noorden van Latakia.
Specialisten en wapentuig
In een telefoongesprek met zijn Russische collega Sergej Lavrov waarschuwde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry afgelopen weekeinde dat rechtstreekse Russische inmenging tot een scherpe escalatie van het conflict zou leiden. Maar Rusland ontkent dat het aan gevechtsacties deelneemt. Wel geeft Moskou toe dat er Russische militaire specialisten in Syrië zijn om de Syriërs te leren omgaan met het wapentuig dat Rusland levert.
"We hebben hun altijd materieel geleverd voor de strijd tegen de terroristen. We hebben hen gesteund, we steunen hen en we zullen hen blijven steunen", aldus woordvoerster Maria Zacharova van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgen haar moeten de Russische wapenleveranties worden gezien in het kader van de gemeenschappelijke strijd tegen de terreurgroep Islamitische Staat (IS).
Rusland heeft steeds aan de kant gestaan van het Assad-regime, ook uit vrees dat de onrust zal overslaan naar de Kaukasus, waar Moskou al ruim twintig jaar geconfronteerd wordt met islamitische opstandelingen. Toch betwijfelen veel deskundigen of Rusland bereid zal zijn op grote schaal grondtroepen naar Syrië te sturen, gezien de ervaringen met de Sovjetinmenging in Afghanistan.
'We hebben hen altijd materieel geleverd voor de strijd tegen de terroristen'
Verenigde Staten
Volgens de Russische Midden-Oostendeskundige Jelena Galkina is het onwaarschijnlijk dat Rusland in actie zal komen tegen IS zonder coördinatie met de VS, die ook in het gebied opereren. Wel acht zij het niet uitgesloten dat Rusland voorbereidingen treft voor het geval de rebellen de thuisbasis van Assad onder de voet dreigen te lopen.
Op aandringen van de VS weigert Bulgarije voorlopig Russische transporttoestellen op weg naar Syrië door te laten. Maar volgens Moskou hebben Griekenland en Iran wel toestemming gegeven voor de vluchten. Volgens Moskou hebben de toestellen slechts humanitaire hulp aan boord.
Zandstorm
Het regeringsleger is na het verlies van de luchthaven volledig verdreven uit de provincie Idlib, dat in het noordwesten van Syrië ligt, grenzend aan Turkije.
"De regeringstroepen aan de Abu Duhour-luchthaven, zo'n 50 kilometer ten zuiden van Aleppo, hebben hun posities geëvacueerd na zware gevechten met de terroristische organisaties", zo luidde het op de Syrische tv. Volgens het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) bewaakten 100 tot 120 troepen het vliegveld.
De rebellen hebben slim gebruikgemaakt van een zandstorm in het Midden-Oosten. De hemel verduisterde vandaag voor de derde opeenvolgende dag boven een groot deel van Libanon, Syrië, Israël, de Palestijnse gebieden en Cyprus. In sommige streken ligt het openbare leven zelfs lam.
Het al-Nusra Front, de Syrische tak van al-Qaida, liet weten dat de basis "volledig bevrijd" was en had het over meer dan 100 gedode regeringssoldaten en 60 gevangenen. De rebellen zijn al sinds maart bezig met een offensief in de provincie en wisten steeds meer terrein te veroveren op het ernstig verzwakte regeringsleger. Eind maart werd de provinciehoofdstad ingenomen.
Een maand later claimden de rebellen de luchtmachtbasis Abu Duhar te hebben ingenomen, maar de troepen van Assad gaven zich toen nog niet gewonnen. De strijd werd geïntensifieerd en de troepen zijn nu alsnog verdreven.
Een andere belangrijke luchtmachtbasis, Kweiris, ten oosten van Aleppo, wordt momenteel onder vuur genomen door strijders van Islamitische Staat.
Eind juli zei Assad nog in een televisietoespraak dat "nederlagen niet bestaan in het woordenboek van het Syrische leger", maar het lijkt er steeds meer op dat de president zijn grip op het land verliest. Het regeringsleger heeft minder dan een derde van het land in handen. In het noorden en oosten van het land strijden groepen als IS, al-Nusra, het Vrije Syrische leger en Koerdische milities om de macht.
Hieronder een kaart van het huidige strijdtoneel in Syrië.
