Triest overzicht: zo bloedig was het voorbije jaar in Turkije

Het nieuwe jaar is nog geen vijf dagen oud, maar Turkije kan al een gitzwarte streep trekken door 2017. Na de aanslag op een nachtclub in Istanboel werd vandaag alweer een daad van terreur gepleegd: een autobom ontplofte voor een gerechtsgebouw in Izmir. De eerste aanslag werd opgeëist door IS. Wie achter de terreuractie van deze middag zit, is nog niet geweten. Eén ding staat wel vast: Turkije zal zich moeten opmaken voor nog meer horror. En het voorbije jaar was al zo bloedig. Een overzicht en waarom Turkije geviseerd wordt.

5 januari 2017 - Izmir
Terroristen willen twee bomauto's tot ontploffing brengen voor het gerechtsgebouw in Izmir, de politie kan twee daders doodschieten. De derde dader is voortvluchtig. Twee mensen komen om, tiental gewonden.

1 januari 2017 - Istanboel
Een terrorist schiet zich een weg door nachtclub Reina. De dader wordt nog gezocht. 39 mensen komen om, onder wie één Belg, 69 mensen raken gewond.

10 december 2016 - Istanboel
Verschillende explosies aan voetbalstadion Besiktas, waar eerder op de avond een wedstrijd werd gespeeld tegen Bursaspor. De aanslag was gericht tegen de politie. 44 doden, 160 gewonden.

4 november 2016 - Diyarbakir
Aanslag op een politiekantoor. IS eist de raid op. 9 doden, 100 gewonden.

6 oktober 2016 - Hakkari
Bomauto ontploft vlak bij een militaire basis. Aanslag is allicht het werk van PKK-strijders. 16 doden, 27 gewonden.

6 oktober 2016 - Istanboel
Een aanslag van een PKK-militant 'mislukt'. Doel was een politiekantoor, maar bomauto ontploft te vroeg. 10 gewonden.

21 augustus 2016 - Gaziantep
Zelfmoordterrorist blaast zich op tijdens een trouwfeest. PKK wordt verantwoordelijk geacht. 50 doden, 94 gewonden.

18 augustus 2016 - Elazig
Een reeks explosies nabij enkele veiligheidsposten. De aanslagen zouden het werk zijn van PKK. 14 doden, 300 gewonden.

15 juli 2016
Leden van politie-eenheden en strijdkrachten doen poging tot staatsgreep die uiteindelijk stuk loopt op massaal volksverzet en het gebrek aan medestanders in het Turkse leger. Alle Gülen-aanhangers, die verantwoordelijk worden geacht voor de coup, moeten het ontgelden. 240 doden, 1.400 gewonden.

28 juli 2016 - Istanboel
Drie terroristen openen het vuur en blazen zichzelf op met een bomgordel nabij de internationale terminal van de Atatürk-luchthaven. Aanslag is niet opgeëist. 41 doden, 239 gewonden.

13 juni 2016 - Ovacik en Tunceli
Explosie nabij woonblok. 9 gewonden

8 juni 2016 - Midyat
Autobom ontploft voor politiekantoor. 6 doden, 20 gewonden.

7 juni 2016 - Istanboel
Ontploffing nabij een metrostation en de 'Grand Bazaar'. Koerdisch nationalistische militante beweging TAK eist de aanslag op. 11 doden, 36 gewonden.

19 mei 2016 - Gaziantep
IS-strijder blaast zich op tijdens een politiecontrole. Alleen de dader sterft, niemand geraakt gewond.

10 mei 2016 - Baglar
Aanval op een politiecolonne. 3 doden, 45 gewonden.

1 mei 2016 - Gaziantep
Een bomauto ontploft nabij politiekantoor. Terroristen vuren ook kogels af. 2 doden, 22 gewonden.

27 april 2016 - Bursa
Een vrouwelijke zelfmoordterroriste brengt zichzelf tot ontploffing nabij grootste moskee van de stad. 13 gewonden.

31 maart 2016 - Diyarbakir
Ontploffing in de buurt van bushalte waar het op dat moment erg druk is. PKK eist de aanslag op. 7 doden, 24 gewonden.

20 maart 2016 - Istanboel
Zelfmoordterrorist slaat toe in winkelcentrum waar op dat moment heel wat mensen aan het shoppen zijn. 5 doden, 6 gewonden.

13 maart 2016 - Ankara
Verschillende bomexplosies in het centrum van de stad. Auto's branden uit, materiële schade is immens. 37 doden, 70 gewonden.

17 februari 2016 - Ankara
Bom ontploft naast militair voertuig, tijdens het spitsuur. TAK claimt de aanslag. 28 doden, 61 gewonden.

14 januari 2016 - Cinar
Bomauto ontploft nabij een politiekantoor, in buurt waar veel Koerden leven. Huizen van burgers worden getroffen door (kleine) raketaanvallen. PKK eist de aanslag op. 6 doden, 39 gewonden.

10 januari 2016 - Istanboel
Zelfmoordterrorist blaast zichzelf op nabij Sultan Ahmetmoskee, een plaats die door veel toeristen wordt bezocht. 10 doden, 15 gewonden. Aanslag is wellicht het werk van IS, maar werd nooit opgeëist.

Waarom?

De terreur in Turkije houdt nu al anderhalf jaar aan en ook 2017 zal op dat vlak de geschiedenisboeken ingaan. "Turkije is in een spiraal van geweld terechtgekomen", liet docent Internationale Politiek Dirk Rochtus eerder deze week in een interview met deze krant weten. "Het was de afgelopen tien jaar een relatief veilig land, maar dat is nu wel anders."

Hij verklaart de omschakeling als volgt: "Er is enerzijds president Erdogan die alle macht naar zich toetrekt. Dat heeft intern veel kwaad bloed gezet, nog altijd. Er is ook de Koerdische kwestie die maar niet opgelost raakt, en door de betrokkenheid van Turkije bij de oorlog in Syrië, blijven er ook aanslagen komen vanuit IS-hoek. Het plan is om Islamitische Staat volledig uit te roken, maar zolang dat niet gebeurd is, zullen de moslimfundamentalisten hun verliezen in Syrië en Irak op Turkse bodem komen wreken."

Instabiel
In de jaren dat Turkije nog 'een oogje dichtkneep' voor het extremisme dat stilaan begon te woekeren - het land was lang een belangrijke smokkelroute voor wapens en strijders -, hebben terreurcellen zich in de luwte kunnen ontwikkelen. En dat vooral in het grensgebied met Syrië. Daarnaast telt Turkije ook relatief veel IS-sympathisanten. Zij verzetten zich meer en meer tegen het beleid van Erdogan, die zich in hun ogen te veel naar het Westen richt.

De mislukte staatsgreep afgelopen zomer heeft er anderzijds voor gezorgd dat er van stabiliteit nauwelijks nog sprake is, de regering is zijn geloofwaardigheid kwijt. Erdogan wil zich dus sterk profileren naar het buitenland toe en wil zijn burgers - en Europa - tonen hard op te treden tegen het extremisme. Zo stuurde Turkije deze zomer troepen de grens over met Syrië om zich er militair in de burgeroorlog te mengen. Het bestrijdt er niet enkel Islamitische Staat, maar richt zich ook zijn pijlen tegen de Koerdische milities.

"Breid de oorlog uit"
Turkije is dus de nieuwe grote vijand van IS. Dat is ook duidelijk gebleken uit een toespraak van IS-leider Abu Bakr Al-Baghdadi. "Laat het vuur van jullie woede op Turkije los", riep hij daarin op. "Breid de oorlog uit naar daar."

En alhoewel IS afgelopen anderhalf jaar een aanslag nooit officieel opeiste, kwam die er na de moordpartij op de nachtclub wel. "Dit is onze wraak voor de Turkse militaire acties in Syrië", luidde het in een mededeling van Amaq, het persagentschap van de terreurorganisatie.