Van Rompuy: "Associatieakkoord met Oekraïne moet eind juni rond zijn"

"Ten laatste tegen 27 juni" wil de Europese Unie de rest van het associatieakkoord met Oekraïne ondertekenen. Dat heeft Herman Van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad, gezegd voor aanvang van de G7-top in Brussel.

Van Rompuy sprak rond 15 uur kort de pers toe in het gebouw van de Europese Raad. Daar gaat om 20 uur de G7-top van start met een werkdiner voor de staats- en regeringsleiders van Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië, Japan en de Verenigde Staten. Van Rompuy en Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso zijn namens de EU, die ook aanschuift aan de tafel van de grote geïndustrialiseerde staten, de gastheren.

Het is uitzonderlijk dat een G7-vergadering wordt georganiseerd. Normaal zou vandaag en morgen een G8-top hebben moeten plaatsvinden in Sotsji, maar einde maart werd beslist om Rusland tijdelijk uit de club te zetten vanwege zijn inmenging in Oekraïne. Op zijn persconferentie bracht Van Rompuy in herinnering dat het de Russen zijn die "van koers moeten veranderen" vooraleer de G7 opnieuw de G8 kan worden.

"Ten laatste 27 juni"
Bij Van Rompuy en Barroso viel ook echt nieuws te rapen. De Belg verklaarde dat de Europese Unie tegen het einde van de maand het associatieakkoord met Oekraïne helemaal ondertekend wil hebben. Dat moeten "ten laatste op 27 juni" gebeuren, op de volgende Europese top in Brussel. Dan worden ook de associatieakkoorden met Georgië en Moldavië geofficialiseerd.

Het associatieverdrag dat Oekraïne met de Europese Unie onderhandeld heeft, lag vorig jaar aan de basis van de onrust die in Kiev ontstond. Toenmalig president Viktor Janoekovitsj besliste namelijk om het verdrag niet te ondertekenen en een pro-Russische koers te gaan varen. In de maanden die volgden werd Janoekovitsj afgezet en ondertekenden de nieuwe machtshebbers in Oekraïne alvast het politieke luik van het associatieverdrag. Dat gebeurde op 21 maart.

Vrijhandel
Het politieke luik had inhoudelijk niet veel om het lijf en was vooral symbolisch erg belangrijk voor de toenadering tussen Oekraïne en de EU. De resterende hoofdstukken van het verdrag bevatten evenwel een omvattend vrijhandelsakkoord. Uit schattingen die de EU hanteert, zouden Oekraïense bedrijven jaarlijks 487 miljoen euro kunnen besparen op Europese importheffingen. Omgekeerd zou het voordeel voor Europese exporteurs oplopen tot 391 miljoen. Ook andere handelsbarrières worden met het verdrag opgeheven.

Van Rompuy liet zich alvast lovend uit over de nieuwe president Petro Porosjenko. Zijn verkiezing op 25 mei betekent een 'game changer', zei hij. "We kijken ernaar uit om met president Porosjenko en de Oekraïense regering samen te werken en onze steun te verlenen aan de nationaliteit soevereiniteit en territoriale integriteit, alsook aan de noodzakelijke politieke en economische stabiliteit en hervormingen." Zaterdag woont Van Rompuy in Kiev de inauguratie van Porosjenko bij.

Barroso zei dat de Commissie zich klaarhoudt om begin juli een "coördinatievergadering" voor hulp aan Oekraïne te organiseren, gevolgd door een internationale donorconferentie aan het eind van het jaar. "De internationale respons moet gecoördineerd worden." De Europese Unie trok alvast een steunpakket van 11 miljard euro uit voor Oekraïne. In afwachting van de ondertekening van het volledige associatieverdrag werden eind april ook enkele handelsbarrières tijdelijks weggewerkt.

Momentum
De crisis in Oekraïne en de houding van Rusland gaan deze avond met de meeste aandacht lopen op de G7-top. Verschillende leiders lieten de voorbije dagen verstaan dat als Moskou het land nog verder destabiliseert, er nog extra sancties genomen kunnen worden. Voorlopig staan er op de Europese sanctielijst 61 personen en twee bedrijven uit de Krim en Sebastopol die door Russen geconfisceerd werden. Toch gaat sinds de presidentsverkiezingen van vorige week alle aandacht naar een diplomatieke oplossing voor de crisis. Die verkiezingen hebben een "nieuw momentum" gecreëerd, zeggen Europese diplomaten.

Naast Oekraïne zullen op de eerste dag van de G7-top nog verschillende andere internationale dossiers aangekaart worden. Donderdag praat de G7 verder over economie en handel, klimaat en energie en ontwikkelingshulp. In de namiddag trekken de leiders naar Normandië voor de herdenking van D-Day, vrijdag exact zeventig jaar geleden. Die bijeenkomst biedt meteen een nieuwe kans op diplomatiek topoverleg, want ook de Russische president Vladimir Poetin zal er aanwezig zijn.