Vijf mythes over de Titanic ontkracht
De ramp met de Titanic heeft geleid tot vele mythes, vooral door de spectaculaire films. Hoog tijd voor de BBC om vijf mythes te ontmaskeren, nu het deze week 100 jaar geleden is dat het grote passagiersschip voor zijn eerste reis vertrok en zonk, waarbij 1522 mensen omkwamen.
1. Onzinkbaar
In de beroemde film Titanic uit 1997 zegt iemand: "Dus van dit schip zeggen ze dat het onzinkbaar is". Maar rederij White Star Line had nooit beweerd dat het schip niet kon zinken, aldus Richard Howells van Kings College Londen.
Niemand sprak over die eigenschap tot ná de ramp, waarschijnlijk om het rampverhaal spannender te maken. De eerste reis van de Titanic was tevoren amper nieuws, want het zusterschip Olympic had dezelfde route met dezelfde kapitein al eerder afgelegd, met even weinig reddingsboten.
2. De heldhaftige kapitein
De verdronken kapitein Smith wordt herdacht als een held, met standbeelden en ansichtkaarten. Maar over zijn laatste uren is weinig bekend. Hij gaf zeker geen commando 'Verlaat het schip' en organiseerde geen ordelijke evacuatie, zegt Paul Louden-Brown van de Titanic Historical Society.
Smith zou die rampavond zelfs grotendeels onvindbaar zijn. Als kapitein was hij er in elk geval verantwoordelijk voor dat de eerste reddingsboten halfleeg vertrokken.
3. De gemene zakenman
De topman van rederij White Star Line, J. Bruce Ismay, wordt vaak afgeschilderd als een gemene man. Volgens de verhalen sprong hij in de eerste reddingsboot, vrouwen en kinderen achterlatend.
"Iedere filmmaker vond dat te mooi om niet te gebruiken", zegt Louden-Brown. Maar het slechte imago is terug te voeren op een ruzie met krantenmagnaat William Randolph Hearst. Die voerde al jaren een haatcampagne tegen Ismay, omdat die niet genoeg meewerkte met de pers over een ander ongeluk. Een officieel Brits onderzoek concludeerde in 1912 dat Ismay juist veel anderen had geholpen voor hij in de laatste reddingsboot stapte.
4. Het spelend orkest
Een van de bekendste verhalen is dat het orkest bleef spelen tijdens het zinken, met als laatste lied 'Nearer, My God, To Thee'. Ooggetuigen bevestigden dat de band speelde, maar niemand weet wat het laatste lied was. De musici verdronken. Eén van hen was onze landgenoot Georges Krins, één van de violisten van het orkest.
5. De derde klasse
In de film worden de passagiers van de derde klasse gedwongen benedendeks te blijven tijdens het zinken. Maar er is geen bewijs dat dit echt gebeurde, zegt Richard Howells van Kings College. De derde klasse werd wel apart gehouden van de andere klassen, maar dat was standaard en niet speciaal voor de evacuatie. Deze passagiers moesten via allerlei corridors en trappen hun weg vinden naar de andere klassen waar de reddingsboten lagen.
