Waar kwamen Mandela's bijnamen vandaan?
Nelson Rolihlahla Mandela werd aangesproken met een keur aan namen, ook in dit katern. Elke naam heeft zijn eigen speciale betekenis en verhaal. Hier een korte uitleg van enkele namen.
Rolihlahla
Mandela's geboortenaam: het is een isiXhosa-naam die letterlijk 'het trekken van een tak van de boom' betekent. In de volksmond betekent het 'onruststoker'. isiXhosa is de Afrikaanse taal van het Xhosa-volk, waartoe Mandela behoorde.
Nelson
Deze naam kreeg hij op zijn eerste schooldag van zijn lerares, mevrouw Mdingane. Het was een gebruik onder Britse kolonisten om Afrikaanse kinderen een Engelse naam geven, omdat de Engelsen de Afrikaanse namen slecht konden uitspreken. Het is onduidelijk waarom Mdingane Nelson koos als naam.
Madiba
Dit is de naam van de clan waartoe Mandela behoorde. Een clannaam is belangrijker dan de eigen achternaam, omdat hij verwijst naar de voorouder. Madiba was de naam van een Thembu-chef die heerste in Transkei (voormalig thuisland in het zuidoosten van Zuid-Afrika,
nvdr.) in de achttiende eeuw. Het wordt als beleefd beschouwd om deze naam te dragen.
Tata
Dit isiXhosa-woord betekent 'vader' en veel Zuid-Afrikanen gebruikten dit koosnaampje voor Mandela, ongeacht de eigen leeftijd, omdat hij voor velen een vaderfiguur is.
Khulu
Mandela werd vaak Khulu genoemd, wat 'groots' betekent of 'de grootste'. Het is eveneens een inkorting van het isiXhosa-woord 'uBawomkhulu', wat staat voor grootvader of opa.
Dalibhung
Deze naam is aan Mandela gegeven op zijn 16de toen hij werd ingewijd in de mannelijkheid, een Xhosa-traditie die voorschrijft dat jongens zich een tijdje in een hut in de wildernis moeten terugtrekken om een primitief leven te leiden. Het betekent 'schepper of stichter van de raad', iemand die de mensen samenbrengt.
Koosnaampjes
Uiteraard had de familie diverse koosnaampjes voor Mandela. Zijn kleinkinderen bijvoorbeeld gebruikten varianten op grootvader en opa.
Zijn vrouw Graça Machel noemde hem geregeld 'Papa'.
