Waarom eist IS de aanslagen in Istanboel niet op?
De Turkse autoriteiten hebben al meermaals in de richting van Islamitische Staat als dader van de aanslagen op het internationale luchthaven Atatürk gewezen, maar de terroristische groepering heeft de aanslag nog steeds niet opgeëist. Hoe komt dat?
Bij de aanslagen in Parijs en Brussel, was IS er bij wijze van spreken als de kippen bij om de aanslagen op te eisen: in Brussel eiste de terreurorganisatie nog diezelfde middag de aanslagen op, in Parijs gebeurde het ook al vrij snel, met een opeisingboodschap waarin per ongeluk een dader en aanslaglocatie teveel vermeld werden - op het moment van het vrijgeven van het filmpje wist de leiding duidelijk nog niet dat Salah Abdeslam zijn missie niet uitgevoerd had.
Misser
Wellicht speelt die 'misser' een klein rolletje in het vooralsnog niet opeisen van de aanslag in Istanboel door IS. Maar het belangrijkste lijkt vooralsnog te zijn dat de terreurgroep een open confrontatie wil vermijden met het land dat voor de jihadisten een essentiële schakel tussen Syrië en Europa vormt.
Als IS de aanslagen publiekelijk opeist, vergroot dat de druk op de Turkse regering om de IS-netwerken en jihadistische structuren in het land aan te pakken. Dat leidt onvermijdelijk tot een verdere escalatie en meer, mogelijk nog grotere, aanslagen.
Een andere reden is dat als IS de verantwoordelijk op zou eisen, het NAVO-lid Turkije een aanleiding geeft om hulp van haar bondgenoten in te roepen. Dat deden de Verenigde Staten namelijk ook na de jihadistische aanslagen op 9/11, toen de wederzijdse defensieclausule voor het eerst ingeroepen werd. Dan wordt het conflict waarbij in een klap veel meer landen met een enorme hoeveelheid militaire kracht in verwikkeld raken.
Sympathisanten
Een derde mogelijke reden voor de terughoudendheid van IS om de aanslag op te eisen is om haar sympathisanten in Turkije niet in verlegenheid te brengen. Er is in Turkije onder bepaalde lagen van de bevolking namelijk wel degelijk sympathie voor de terreuracties van IS, zolang zij maar in Syrië of Irak plaatsvinden en dus niet in eigen land. Als IS uit zou komen voor de aanval op de luchthaven in Istanboel, wordt deze aanzienlijke groep gedwongen te kiezen tussen Ankara of het 'kalifaat'.
Een voor IS onwelkome keuze, zeker ook omdat er nog steeds duizenden jihadisten, weggejaagd uit Syrië door de Koerden, Turkije illegaal binnenstromen en dus deels afhankelijk zijn van de 'goodwill' onder de Turkse IS-sympathisanten. Turkse grenssteden als Kilis, Gaziantep en Sanliurfa zouden inmiddels al de nieuwe hoofdkwartieren van IS vormen, waar al tientallen slapende IS-cellen zouden verblijven.
Signaal
Ondanks dat ze hun gruweldaden dus niet opeisen, is het dus vrijwel zeker dat IS achter de aanslagen in Istanboel zit. Het Amerikaanse hoofd van de CIA John Brennan wees er gisteren nog op dat IS de meeste aanvallen die ze in Turkije uitvoerden, niet heeft opgeëist. "De jihadisten voeren dergelijke aanvallen mogelijk uit om een signaal te sturen naar onze Turkse bondgenoot, maar willen op hetzelfde moment mogelijk bepaalde individuen in Turkije te vriend houden, die ze mogelijk aan hun kant willen krijgen", zei de CIA-baas.
