Waarom Obama zich vanaf nu koest zal houden in het buitenland
Aan het eind van hun eerste termijn nemen Amerikaanse presidenten traditiegetrouw geen risico's meer in hun buitenlandbeleid. Inzake Israël, Syrië en Iran moeten we dus van Barack Obama (foto) geen beleidswijzigingen meer te verwachten.
Een jaar voor zijn herverkiezing, in 1983, trok Ronald Reagan alle troepen terug uit Libanon. George Bush begon de oorlog tegen Irak in 2003, deels omdat hij het een jaar later niet meer wilde doen. En Bill Clinton begon pas hard te trekken aan vrede tussen Israël en de Palestijnen aan het eind van zijn tweede termijn.
Het is bijna een regel: de president zal in zijn laatste jaar van zijn eerste termijn niet meer met grootse doorbraken komen, ook Obama niet. De Amerikaanse bevolking, het kiesvee, maakt zich immers vooral zorgen over binnenlandse zaken.
Tijd en energie in Israël
Vooral wat betreft Israël zal dat opvallen. Obama heeft er vanaf het begin veel tijd en energie in gestoken, meer dan zijn voorgangers. Meteen na zijn inauguratie stelde hij een prestigieuze gezant aan, George Mitchell, die druk uitoefende op Israël om het nederzettingenbeleid te veranderen. Maar diens resultaten vielen tegen. Obama en zijn adviseurs trokken daarna zich wat meer terug, ten dele om joodse kiezers niet van zich te vervreemden, maar ook omdat ze niet weten wat ze nu moeten doen.
"De situatie in Israël is niet houdbaar, maar momenteel wel stabiel", zegt Hussein Ibish, onderzoeker bij de American Task Force on Palestine. Volgens hem kan alleen een crisis nog een proactievere rol van Amerika uitlokken, en hebben de Palestijnen dus gelijk dat onderhandelingen met Israël nu weinig zin hebben, als Israël niet met specifieke toezeggingen over de brug komt. "Het heeft de Amerikaanse regering drie jaar lang politiek kapitaal gekost, maar ze zijn nergens uitgekomen. Ze zijn verward en weten niet goed hoe ze nu verder moeten."
Geen avonturen in Syrië en Iran
Ook ten aanzien van Syrië en Iran zijn van Obama geen avonturen meer te verwachten. Interventies in Syrië, zoals in Libië, heeft hij uitgesloten. Volgens de Amerikaanse ambassadeur, Robert Ford, is het gevaar van een sektarische strijd in Syrië te groot. Met alle banden die de buurlanden met Syrische groepen hebben zou dat tot een groot conflict leiden.
Voor Iran geldt hetzelfde. Na het mislukte moordcomplot tegen de Saoedische ambassadeur riepen verschillende haviken in Washington op tot oorlog. De regering gebruikt de zaak alleen maar om de internationale gemeenschap te overtuigen van strengere financiële straffen.
"Slappe Obama"
Met de dood van Osama bin Laden, Anwar el-Awlaki en nu zelfs Mouammar Kadhafi, en de zwaarste sancties tegen Iran in de geschiedenis, zal het moeilijk zijn voor Republikeinen om Obama slap te noemen. Zelfs al zou hij nog grote ambities hebben voor het buitenland, zijn campagnestrategen zullen hem adviseren om die te bewaren voor een tweede termijn. (ips/adb)
