Wat nu? Nu iedereen een doelwit lijkt te kunnen zijn

HLN-journalist Luc Beernaert woont in een multiculturele wijk in Gent. Hoe moet het nu verder, vraagt hij zich af. Nu iedereen in onze westerse wereld doelwit lijkt te zijn, en niet enkel cartoonisten die de profeet 'onteren'?

De comfortabele keuze die ik heb, tussen twee bakkers in mijn buurt, voelde vanochtend helemaal anders dan alle voorbije dagen. Ga ik naar Diva, de Vlaamse warme bakker om de hoek? Of toch weer bij Mevlana Firini, de Turkse warme bakker die nog 20 meter dichter bij mijn deur ligt. De croissants zijn er net zo lekker maar kosten minder dan de helft van die bij Diva. Ik wil vooral eens horen wat de Turkse bakker vindt van de aanslagen in Parijs, dus stap ik bij hem binnen.

De bakkershulp die me om zeven uur 's ochtends in met bloem besmeurde kleren bedient, weet nog van niets wanneer ik hem vraag wat hij vindt van wat er in Parijs is gebeurd. "Hele nacht brood bakken". Zijn collega komt de winkel binnen en die is wel op de hoogte, begrijpt beter mijn Nederlands en licht de nachtbakker in. Ze hebben het tegen elkaar in het Turks over Daesh (IS, redactie), voor hen meteen en onmiskenbaar de verantwoordelijke partij. De communicatie in het Nederlands gaat moeizaam, zoals vaak bij Mevlana Firini wanneer het niet de vriendelijke bakkersvrouw-met-hoofddoek is die de klanten bedient.

Met handgebaren en traag pratend opper ik hoe jammer het is dat deze gruwel de spanningen tussen moslims en niet-moslims ook in onze buurt ten top zal drijven. "Dat zijn geen moslims, wat zij doen is geen islam", stelt de bakkershulp pertinent. "De Koerden vechten tegen IS, maar IS heeft op een week tijd al meer dan 200 Turken gedood".

De taalbarrière en de complexiteit van de zaak verhinderen me dieper te graven naar hun positie, naar hun geloofsbeleving. Bovendien: mijn zoon van dertien zit thuis te wachten op zijn croissant, dadelijk breng ik hem naar zijn voetbalmatch. Op weg naar huis laat de vraag me niet los: hoe moet het nu verder met de kinderen? Mijn kinderen, jouw kinderen, hun kinderen. Onze kinderen?

Met de moordaanslagen in Parijs hebben de terroristen meer kapotgemaakt dan de levens van de slachtoffers en hun nabestaanden. Vannacht is ook de goodwill tegenover moslims die naast 'ons' wonen, die 'ons' brood en 'onze' croissants bakken, bij velen opgeblazen. Zullen ook de vluchtelingen, veelal moslims en velen zélf op de vlucht voor de gruwel van extremisten, binnen de kortste keren doelwitten van volkswoede worden? Hoe hardvochtig zal extreem-rechts de aangewakkerde angst bespelen?  En met welke grijns op hun gezichten zitten wapenfabrikanten nu hun orderboeken in te vullen? Zal buurvrouw Marie-Jeanne nog elke vrijdag om twee appelflappen gaan bij Mevlana Firini? Want "den Turk", zo zegt ze, "maakt die beter dan wie ook".

Hoe zullen onze kinderen en onze jongeren hiermee omgaan? Zij moeten nog opgroeien in een ontegensprekelijk nieuw tijdperk. Een tijdperk dat vannacht werd ingeluid met bommen en kalasjnikovs die van 'vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid' romantische gedachten maakten uit een dwalend verleden. Het tijdperk van 'wij tegenover zij' gaat hoogdagen tegemoet. Dagen waarop 'wij' niet langer met een veilig gevoel een voetbalmatch of een concert kunnen bijwonen, of op ons gemak een pint gaan drinken. Een tijd ook waarin 'zij' daarvan ongenuanceerd en veelal ongefundeerd de schuld krijgen toegeschoven. Met alle haatgevoelens van dien, aan weerszijden.

Wat met de kinderen? Onze kinderen. Kunnen we er niets meer aan verhelpen dat het in ijltempo nog meer 'onze kinderen versus hun kinderen' wordt? Laat dat precies zijn wat de terroristen willen. Haat, onbegrip en polarisatie vormen de brandstof voor hun moordzucht. Gunnen we ze dat plezier? Of proberen we allemaal samen de banier met 'Liberté, Égalité, Fraternité' overeind te houden?