Al-Qaida jaagt op olifant: "Is een wandelende goudklomp"
Olifant, neushoorn en tijger hebben het nog nooit zo zwaar gehad. Terreur- en misdaadgroepen - waaronder al-Qaida - maken er met oorlogswapens jacht op en financieren met de opbrengst van slagtanden, hoorns en botten hun terreuracties en oorlogen. Alle drie de soorten staan in het wild op uitsterven.
In een messcherpe analyse legt de Europese Commissie in Brussel vandaag genadeloos het failliet van haar eigen aanpak van stropers en die van de rest van de wereld bloot. Terreur- en misdaadgroepen en strijdende partijen in Afrika hebben de regie overgenomen.
Wereldwijd opererende bendes die zich met mensen-, drugs- en wapenhandel bezighouden, storten zich in toenemende mate ook op de illegale grootwildjacht, zo meldt het AD vandaag.
AK' 47's
Het beleid is daar niet op afgestemd. "Ze schieten de dieren met AK'47's vanuit helikopters neer. Zo'n neushoorn is voor hen een wandelende goudklomp, die laat je niet lopen. En met de opbrengst kopen ze weer wapens," aldus D66-Europarlementariër Gerben Jan Gerbrandy. Hij duwt en trekt al anderhalf jaar om Europa in beweging te krijgen, en lijkt daar nu in te slagen.
Neushoorns
Vooral met de neushoorns gaat het hard. De afgelopen 3 jaar werden er 2.500 afgeslacht, 10 procent van de totale populatie in Afrika. Het voortbestaan van de soort is kritiek. Een kilo neushoornpoeder levert op de zwarte markt 40.000 euro op, 9.000 euro meer dan goud.
Maar ook het aantal illegaal gedode olifanten is de laatste 10 jaar verdubbeld, naar 22.000 in 2012. Aan dat tempo legt de laatste olifant in 2050 het loodje, aldus het Wereld Natuur Fonds. Het ivoor brengt 620 euro per kilo op, vorig jaar is meer dan 40 ton in beslag genomen.
Gemalen tijgerbotten kosten - als erectiebevorderende middelen - op de zwarte markt 900 euro per kilo, ook die soort is tot kritieke aantallen gedaald: in het wild zijn er geen 3.500 meer. "De bendes die dat organiseren zijn superprofessioneel," zegt Gerbrandy. Stefania Campogianni van het Wereldnatuurfonds: "Binnen 48 uur nadat in Afrika een neushoorn is gedood, is het poeder via een Europees vliegveld op de plaats van bestemming in Vietnam."
Niet eerder zo intensief
Volgens de Europese Commissie is er "nooit eerder zo intensief gestroopt" als de afgelopen 3 jaar. De misdaadbendes met vertakkingen over de hele wereld hebben de illegale jacht, transport en distributie van het illegaal verkregen ivoor, neushoornpoeder en gemalen tijgerbotten tot in de puntjes geregeld.
En volgens Europol in Den Haag zet die trend de komende jaren alleen maar door. De combinatie van een hoog rendement, lage opsporingskans en laag sanctieniveau is té aantrekkelijk. Gerben Jan Gerbrandy is in Brussel zo druk bezig geweest om de grootwildstroperij op de agenda te krijgen, dat hij zelf nog steeds niet naar Afrika is geweest. Maar van zijn contacten daar weet hij hoe het gaat.
"Gewapende groepen zoals The Army of the Lord in Noord-Oeganda sturen hun kindsoldaten de bush in. Die slachten wat olifanten af en komen met het ivoor terug, waarvan ze dan weer wapens kopen."
Vergadering
Vorige maand nog sloeg hij rood uit toen de Europese Commissie voor april een vergadering van experts beloofde: "Dan zijn we dus weer 10.000 dode olifanten verder." Nu vechten woede en tevredenheid om voorrang: "De analyse is hard, Brussel is niet met het slappe stuk gekomen waarvoor ik bang was. Maar als je kijkt naar het tempo waarin de dieren worden afgeslacht, gaan de procedures veel te langzaam."
Toch mag hij blij zijn, want niet vaak bereikt een individueel parlementslid dat Brussel zijn werkprogramma openbreekt: in 2015 wordt de internationale milieucriminaliteit een topprioriteit.
Geschrokken
De Commissie is flink geschrokken, zowel van de groepen (waaronder ook al-Qaida) die de illegale jacht aansturen, als van de hoge vlucht die de grootwildstroperij heeft genomen. De olifant in 2050 weg, de tijger en neushoorn al eerder, subsoorten daarvan in Azië en Afrika zijn al uitgestorven of staan op het punt te verdwijnen.
