Onderzoek: Vogels leren zingen zoals kinderen leren praten
Zebravinken gebruiken hun linkerhersenhelft bij het leren van hun lied, net zoals kinderen hun linkerhersenhelft gebruiken bij het leren praten. Dat blijkt uit onderzoek van Sanne Moorman en collega's aan de Universiteit Utrecht. Zij publiceren hun resultaten in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift 'Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America' (PNAS).
De manier waarop zangvogels hun liedjes leren, lijkt veel op hoe kinderen leren praten. In de eerste plaats imiteren ze beide in de vroege jeugd de geluiden van hun ouders. Daarnaast ontstaat de zang of spraak pas na veel oefenen. Dat is erg uitzonderlijk in het dierenrijk. De meeste dieren imiteren hun ouders of soortgenoten niet, maar maken aangeboren geluiden.
Brabbelfase
Het imiteren en oefenen van zowel de jonge zebravink als de baby gaat gepaard met een brabbelfase. "Een jonge zebravink probeert het lied van de vader na te doen, maar dat gaat in het begin niet vlekkeloos", aldus Moorman. Die fase heet bij zangvogels "subsong" en is vergelijkbaar met de brabbelfase van baby's.
Linkerhersenhelft actief
Moorman en haar collega's hebben nu nog een overeenkomst gevonden: "Laat jonge zebravinken het lied van hun vader horen, en het blijkt dat de linkerhersenhelft van de vogels dominant is. Bij het horen van een onbekende zebravink blijft die dominantie van de linkerhersenhelft achterwege." Dat is analoog aan de dominantie van de linkerhersenhelft bij baby's van een paar maanden oud die de spraak van de moeder waarnemen. Eerder Utrechts onderzoek heeft al aangetoond dat er bij zebravinken vergelijkbare hersengebieden belangrijk zijn voor zang produceren en herkennen.
Spraak
Nu blijkt dat de parallel nog verder gaat dan dat, omdat ook bij zebravinken de linkerhersenhelft dominant is. Het is nog niet duidelijk waarom taal vooral in de linkerhersenhelft wordt verwerkt. "Naar aanleiding van de resultaten bij zebravinken denken we evenwel dat die hersenhelft belangrijk is voor het geheugenproces van taal/zang." Hoe dat precies zit, moet nog onderzocht worden.
Door de parallel in het aanleren van spraak of zang hopen de wetenschappers in de toekomst te onderzoeken hoe bijvoorbeeld spraakstoornissen ontstaan en behandeld kunnen worden.
