Raar maar waar: vissen kunnen gezichten van mensen herkennen

Voor het eerst is aangetoond dat vissen menselijke gezichten kunnen herkennen. Met verbazende precisie konden schuttersvissen een vertrouwd gezicht uit tientallen andere gezichten halen. Of je goudvis je herkent wanneer je thuiskomt? Dat is goed mogelijk.

Stel je eens voor: alle gezichten hebben twee ogen boven een neus en een mond. Wij kunnen die gezichten uit elkaar houden omdat we de subtiele verschillen herkennen. Daar zijn we goed in omdat we 'slim' zijn. We hebben een complex brein. Andere primaten kunnen het, en sommige vogels ook. Maar een vis? Met zo'n klein hersenpannetje? En waarom zou een vis in zijn evolutie geleerd hebben mensen te herkennen?

Uitgevist
Wetenschappers van de universiteiten van Oxford in Engeland en Queensland in Australië publiceerden vandaag hun verrassende studie in vakblad Scientific Reports. Professor Cait Newport van de universiteit van Oxford verklaart een en ander tegenover CNN.

De wetenschappers wilden achterhalen hoe goed dieren met een eenvoudig brein gezichten kunnen herkennen. Een vis leek een goede keuze. Zijn brein heeft niet de zone die wij gebruiken voor gezichtsherkennning, wat hem geschikt maakt om uit te vissen of een simpel stel hersenen complexe taken kan verrichten.

Scherpschutters onder de dieren
De vorsers gingen aan de slag met schuttersvissen, een tropische vissoort die insecten van takken spuwt met een straal water. Ze staan bekend als de scherpschutters van het dierenrijk. "We kozen voor schuttersvissen omdat zij duidelijk een keuze kunnen maken. Ze weten heel goed waar ze schieten", aldus Newport.

Training
Hoe het experiment werd opgezet? "We toonden de vissen twee foto's van menselijke gezichten en trainden ze om er één te kiezen door op de foto te schieten. Dat deden we op de klassieke manier: wanneer ze op de gewenste foto schoten, gaven we ze te eten. Bij sommige vissen duurde die training enkele dagen, bij andere tot twee weken".

"Vervolgens toonden we de vissen het door hen aangeleerde gezicht, naast een hele reeks andere gezichten, tot wel 44 nieuwe gezichten. De vissen bleken in staat het vertrouwde gezicht er uit te halen, in 81 procent van de tests spuwden ze op het correcte gezicht".

"Daarna besloten we het wat moeilijker te maken. We haalden het kleur uit de foto's en gomden de contouren van de hoofden weg. Wat bleek? Nog altijd konden ze het vertrouwde gezicht aanwijzen, met een nog grotere nauwkeurigheid van 86 procent".

Haaien
Maar betekent dit dat mijn goudvis me herkent? Newport: "Er zijn ongeveer 30.000 vissoorten. Een blinde vis zal dit niet kunnen, maar haaien zijn ook vissen en kunnen kleuren onderscheiden. Misschien kan je vis je herkennen, misschien ook niet".

Newport stelde ook vast dat de vissen in haar labo schichtig reageren wanneer er vreemden binnenkomen. "Maar als ik binnenkom, beginnen ze naar me te spuwen. Vaak recht in mijn oog". Qua nauwkeurigheid kan dat tellen.