RIP Granny: oudste orka ter wereld vermoedelijk overleden

Een van de oudste orka's van een troep die leeft in de omgeving van het Canadese Vancouver Island is vermist en vermoedelijk overleden. Dat melden wetenschappers die de lokale orkapopulatie bestuderen. Granny is daarmee de zevende orka in de regio die het voorbije jaar dood werd verklaard.

Orka J2 - gekend onder haar populaire naam 'Granny' - werd voor het laatst gezien op 12 oktober, meldt Ken Balcomb van het Centre for Whale Research in de Amerikaanse staat Washington op de website van het Whale Research Center. "Misschien hebben andere toegewijde walvisspotters haar sindsdien gezien, maar sinds het einde van het jaar is ze officieel vermist en met spijt in het hart beschouwen we haar nu als overleden." Andere leden van Granny's troep werden wel gespot en geïdentificeerd.

Tot 105 jaar oud

Granny was de matriarch van de J-troep, een van de drie lokale walvistroepen die samen met hun moeders of grootmoeders in de oceaan voor de zuidwestkust van Canada en de noordwestkust van de VS leven. Ze was een van de eerste walvissen die in de jaren 1970 door onderzoekers kon geïdentificeerd worden.

Tijdens een studie in 1987 werd geschat dat Granny geboren werd in 1911, maar er is een foutenmarge van twaalf jaar, dus ze kan wat jonger zijn, zegt Howard Garrett van het Orca Network. Granny werd dus tot 105 jaar oud.

Orkapopulatie kreeg klappen in 2016

De J-troep is de meest bestudeerde orkatroep ter wereld. De levensduur van de orka's bedraagt gemiddeld tussen 60 en 90 jaar.

Het overlijden van Granny is een zware klap voor de reeds bedreigde lokale orkapopulatie, die in 2016 verschillende leden verloor, nadat een babyboom van acht kalfjes in 2015 de totale populatie opdreef tot 85 walvissen. Maar het voorbije jaar verloor de J-troep nog vier andere walvissen. Daarnaast werd ook een anoniem kalfje dood aangetroffen en een dode walvis van de L-troep. "Ze bleef maar doorgaan zoals het Duracell-konijn. Wie zal de J-troep in de toekomst leiden? Is er een toekomst zonder voedsel? Wat zullen de menselijke leiders doen?," aldus Balcomb.

"De (totale red.) populatie wordt vanaf 31 december 2016 nu op 78 geschat. De J-troep telt amper 24 individuen plus de rondzwervende L-87," zegt Balcomb. L-87 is een lid van de lokale L-troep die vaak de J-troep vergezelt.

Voedselbronnen bedreigd

Hoewel er verschillende oorzaken zijn voor het overlijden van de walvissen, wijten de onderzoek de toenemende sterfte hoofdzakelijk aan een tekort aan wilde zalm, het basisvoedsel van de orka's en de hoge niveaus van giftige stoffen in de walvisblubber, een gevolg van vervuiling van het water en voeding. Ook de verstoring van hun leefmilieu door schepen speelt een rol. In de jaren waarin er weinig zalm en andere vis te vinden is, worden de orka's gedwongen om hun blubber op te gebruiken, waardoor de giftige stiffen vrijkomen in hun bloed en organen, aldus Balcomb.

Tien jaar geleden telde de lokale orkapopulatie nog meer dan 140 leden. In 2005 kregen de dieren een beschermde status.