500 eurobiljet verdwijnt vanaf 2018

De Europese Centrale Bank stopt vanaf 2018 met de productie van het biljet van 500 euro. Het grootste eurobriefje wordt "de Bin Laden van de bankbiljetten" genoemd omdat het wordt geassocieerd met witwaspraktijken, de zwarte markt en de financiering van terrorisme.

De ECB zal vanaf eind 2018 de productie en uitgave van het biljet stopzetten, zo staat het in een mededeling van de bank. Voor u naar de bank holt: het biljet blijft wel altijd geldig, zal altijd gebruikt kunnen worden en zal zijn waarde nooit verliezen. "De ECB heeft beslist om permanent te stoppen met de productie van het 500 eurobiljet en het uit te sluiten van de Europa-reeks (de nieuwe reeks biljetten, TT), rekening houdend met het feit dat deze biljetten illegale activiteiten zouden kunnen faciliteren", zo klinkt het.

Het lot van het 500 eurobiljet stond op de agenda van de beheerraad van de ECB. Vooral criminelen maken gebruik van het biljet om grote sommen geld te transporteren zonder medeweten van de autoriteiten. De afschaffing ervan was tegen de zin van landen als Duitsland.

Bin Laden

"Dergelijke bankbiljetten zijn het uitverkoren betaalmiddel van criminele organisaties", zo besloot een recente studie van de universiteit van Harvard. Het briefje van 500 is zo geliefd als ondergronds betaalmiddel dat het voor meer dan zijn nominale waarde kan verhandeld worden. In sommige kringen staat het biljet bekend als een 'Bin Laden', zo stelt de studie.

"Het biljet van 500 euro wordt meer gebruikt om zaken te verbergen dan om zaken aan te kopen", verklaarde de Franse minister van Financiën Michel Sapin in maart. "Het wordt vaker gebruikt om oneerlijke transacties te vergemakkelijken dan om jou en mij toe te laten voedsel te kopen". Frankrijk wil in de nasleep van de aanslagen in Parijs de strijd tegen de financiering van terreurorganisaties opvoeren.

Protest in Duitsland

In februari verklaarde de Europese Commissie dat ze "de behoefte aan gepaste beperkingen op cash betalingen boven bepaalde drempels" zou onderzoeken en samen met de ECB "gepaste maatregelen zou overwegen inzake grote biljetten, in het bijzonder dat van 500 euro". Volgens de statistieken van de ECB maken de biljetten van 500 euro slechts 3 procent uit van het totale aantal biljetten in omloop, maar vertegenwoordigen ze 28 procent van de totale waarde.

Vooral in Duitsland, waar de meesten nog verkiezen cash te betalen, is er veel protest tegen de mogelijke afschaffing van het biljet. Bij de start van de euro als eenheidsmunt was het Duitsland dat graag een biljet van 500 euro wilde omdat het ongeveer dezelfde waarde had als het biljet van 1.000 Duitse Mark.

Tegenstanders van de afschaffing van het biljet zijn bezorgd dat dit de eerste stap zou zijn naar de afschaffing van baar geld, dat zou vervangen worden door elektronische betaalsystemen waarbij de controle door de autoriteiten totaal is.

Een aantal experts meent dat de afschaffing van het biljet van 500 euro weinig doeltreffend zou zijn in de misdaadbestrijding. "De georganiseerde misdaad is niet dom. Het meeste geld wordt witgewassen zonder cash, via nepbedrijven", stelde een expert inzake schaduweconomie van de universiteit van het Oostenrijkse Linz Friedrich Schneider onlangs in Duitse media.