Bpost moet Belgische staat 417 miljoen euro terugbetalen

De Europese commissie oordeelde vanmiddag dat bpost 417 miljoen euro staatssteun moet terugbetalen aan de Belgische overheid. Volgens de commissie dienden de monopoliewinsten van bpost deels gebruikt te worden voor de financiering van diensten van algemeen belang. Volgens Johnny Thijs, de ceo van het postbedrijf, zal dat bpost netto 300 miljoen euro kosten.

Ook al is dat veel geld, het geld zal gemakkelijk kunnen worden terugbetaald, verklaarde de topman. Bpost zit immers op een oorlogskas van meer dan één miljard euro. Eén van de "mogelijke scenario's" voor die betaling is dat bpost de 300 miljoen euro volledig in provisie zal nemen, wat bijgevolg op de winst zal wegen en het dividend. "Dat er dit jaar geen winst en geen dividend zal zijn, is dan ook een bestaand scenario."

Hoge jaarcompensaties
De Commissie concludeerde eerder vandaag dat de 5,2 miljard euro aan jaarcompensaties die de Belgische post in de periode van 1992 tot 2010 ontving, voor een deel hoger liggen dan de nettokosten voor het verrichten van diensten zoals de bedeling van kranten en tijdschriften. De Belgische staat moet daarom 417 miljoen euro terugvorderen van bpost.

De Commissie maakt anderzijds geen probleem van de 3,8 miljard euro aan pensioenverplichtingen die de staat in 1997 van de post overnam. Daarbij is het bedrijf volgens de Europese concurrentiewaakhond geen buitensporig voordeel verleend.

Bpost hoopt nu dat er van de commissie snel duidelijkheid komt  over de lopende beheersovereenkomst met de staat. Thijs zegt er vertrouwen in te hebben dat er inhoudelijk geen essentiële wijzigingen zullen nodig zijn. De voorziene 320 miljoen euro overheidssteun dit jaar, bedoeld als vergoeding voor de algemene dienstverlening, denkt hij te kunnen behouden.

Geplande beursgang
Wat betreft de voorziene beursgang is het volgens Thijs aan de aandeelhouders om zich uit te spreken. "Gebeurt dit snel, met inbegrip van een stuk onzekerheid, of wacht je af? Het is aan de aandeelhouders om daarover te beslissen", aldus de ceo, verwijzend naar het besluit van de commissie over de nieuwe beheersovereenkomst. Thijs wees er nog op dat de commissie erkent dat bpost een van de meest efficiënte postoperatoren van Europa is.

Bpost verzekerde alvast dat de universele dienstverlening, de publieke diensten en de engagementen ten aanzien van personeel en klanten niet in gedrang komen. Ook de vakbonden gaan ervan uit dat de terugbetaling geen impact zal hebben op de werkgelegenheid. "Er blijven evenveel handen nodig om de post uit te delen", aldus Jozef De Doncker van ACOD Post. "Dat dat bedrag moet worden terugbetaald, juichen we natuurlijk niet toe. Het gaat om geld dat anders elders gebruikt kon worden", aldus De Doncker.

Geen lobbywerk
Eurocommissaris voor Concurrentie Joaquin Almunia ontkende vandaag dat België bij de Commissie had gelobbyd om de beslissing uit te stellen tot 2012 en op die manier de Belgische begroting voor dit jaar een lucratief extraatje te bezorgen. De timing van de beslissing had volgens Almunia te maken met de afwikkeling van de beroepsprocedure van België tegen Deutsche Post en DHL bij het Europese Hof van Justitie. Het Hof velde zijn arrest in september vorig jaar.

Deutsche Post
Ook wou de Commissie de besluiten over staatssteun aan voormalige monopoliebedrijven in de postsector bundelen om een 'level playing field' te verzekeren. Naast bpost kreeg ook Deutsche Post onaangenaam nieuws uit Brussel. Het bedrijf moet tussen 500 miljoen euro en één miljard euro terugbetalen aan de Duitse staat. De steun kwam voort uit de combinatie van hoge gereguleerde prijzen en pensioensteun. De staatssteun voor de Franse en Griekse bedrijven kreeg groen licht.

Geen overcompensatie
De voorbije tien jaar heeft Europa de postmarkten geleidelijk geliberaliseerd. Eind 2010 was de markt in 16 lidstaten volledig vrijgemaakt en de overige 11 lidstaten moeten tegen eind dit jaar volgen. De overheden mogen nog steeds steun verlenen voor diensten van openbaar belang, maar de Commissie moet erover waken dat er niet overgecompenseerd wordt of andere onterechte voordelen worden verstrekt, in het bijzonder aan oud-monopolisten.

De Belgische staat is nog steeds meerderheidsaandeelhouder van bpost. De Commissie had in 2009 een nieuw onderzoek geopend naar alle staatssteun ten gunste van het bedrijf sinds 1992. Die beslissing kwam er nadat Deutsche Post en DHL met succes de Europese goedkeuring voor de kapitaalinjectie van 2003 hadden aangevochten voor het Hof. Ook waren er bij de Commissie klachten binnengelopen van Belgische concurrenten van bpost die actief zijn in de persdistributie.

Impact
Ook bij ACV vreest men niet voor een impact op het personeel of voor naakte ontslagen. "Het gaat natuurlijk om een grote hoop geld. Maar we gaan ervan uit dat de directie haar huiswerk heeft gemaakt. We gaan niet uit van een impact op het strategisch plan van bpost of op het personeel", zegt Lieve Van Overbeke van het ACV, die wel tevreden is dat er nu duidelijkheid is over een dossier dat al tien jaar aansleept. (adha/belga/adb)