Eandis stelt revolutie van Vlaamse energiedistributie voor

Eandis, dat de gemengde intercommunales vertegenwoordigt, heeft vandaag in een antwoord aan de Vlaamse regering een revolutie van de energiedistributie in Vlaanderen voorgesteld. Als het voorstel wordt aanvaard, zou er binnen enkele jaren een eenheidstarief voor de distributie van elektriciteit voor heel Vlaanderen gelden, en een integratie van alle netbeheerders komen. Het blijft wel afwachten hoe Infrax, dat de zuivere intercommunales vertegenwoordigt, zal reageren.

De distributietarieven maken ongeveer 40 procent van de elektriciteitsfactuur van de Vlaming uit. De voorbije jaren stegen deze tarieven sterk, vooral doordat de netbeheerders een aantal verplichtingen (groenestroomcertificaten, gratis kwH,...) moesten doorrekenen aan hun klanten. De distributienettarieven verschillen bovendien sterk, afhankelijk van de plaats waar men woont. Vlaanderen is een kluwen van intercommunales, met elk een andere kostenstructuur, takenpakket en organisatie.

In de toekomst zou dat worden geharmoniseerd. "Binnen enkele weken worden de bestuursorganen van het distributienetbeheer hersamengesteld als gevolg van de lokale verkiezingen. Vorig jaar werd beslist om de bestuursorganen sterk te vereenvoudigen. Maar dat is nog maar een eerste stap naar meer efficiëntie", verklaarde directeur-generaal van Eandis, Walter Van den Bossche.

Stappenplan
Het voorstel van Eandis om uiteindelijk te komen tot een eenheidstarief en integratie van netbeheerders omvat een stappenplan en gedetailleerde timing. Een deel van de voorstellen zijn voor de huidige Vlaamse regering, het grootste deel voor de volgende regering. "Maar het pakket beschouwen we als één geheel", beklemtoonde Eandis-voorzitter Geert Versnick.

Tal van obstakels moeten uit de weg worden geruimd: het verlengen van de statuten van bepaalde netbeheerders, het vinden van een private partner die de plaats van Electrabel moet innemen, een nieuwe meerjarentarifering en een solidarisering van de kosten voor openbare dienstverplichtingen.

"Stand still"
Het voorstel van Eandis betekent echter niet noodzakelijk een prijsverlaging. De huidige distributietarieven zijn immers geblokkeerd tot 2014, maar nadien dreigen een aantal vandaag reeds gemaakte kosten toch doorgerekend te worden. Ook zullen de inwoners van momenteel (zeer) goedkope netbeheerders bij een eenheidstarief waarschijnlijk meer moeten gaan betalen. Het omgekeerde geldt natuurlijk ook.

Nog voor de verkiezingen van volgend jaar zou er een geografische "stand still" met Infrax moeten worden vastgelegd. Omdat voor een aantal netbeheerders de statuten de volgende jaren vervallen, stelt Eandis voor die automatisch te verlengen tot eind 2018. In plaats van Electrabel als partner in de "gemengde" intercommunales, stelt Eandis voor het debat aan te gaan over een andere partner. "Dat kan bijvoorbeeld de Vlaamse overheid zijn, of een pensioenfonds, of waarom geen beursgang? ", lanceerde Eandis-voorzitter Geert Versnick het debat.

Meerjarentarieven
De volgende Vlaamse regering zal zich dan moeten buigen over het debat van de meerjarentarieven. Het vlinderakkoord schuift die bevoegdheid door naar de gewesten. Eandis verwacht dat de huidige distributienettarieven tot 2016 geblokkeerd zullen blijven. Bij de nieuwe tarieven moet rekening worden gehouden met de vandaag reeds gemaakte kosten, die nu niet mogen worden doorgerekend aan de klant. Die bedragen voor Eandis alleen 450 miljoen euro, onder meer omdat de netbeheerders geconfronteerd blijven met een lawine aan groenestroomcertificaten. "Eenmaal de prijsbevriezing voorbij, betekent dit een stijging van het distributietarief met gemiddeld 8 à 9 procent", rekende directeur-generaal Walter Van den Bossche uit. "Onze eigen werkingskosten zijn de voorbije jaren met 15 à 20 procent gedaald, maar daar merkte de klant niets van door de verplichte opkoop van groenestroomcertificaten". Ook in de toekomst zou Eandis nog efficiënter worden, meent hij.

Tweeledig tarief
Van den Bossche pleitte vandaag ook voor een ander prijszettingsmechanisme. Omdat het elektriciteitsverbruik nu systematisch daalt, wil hij een tweeledig tarief: in functie van verbruik én van capaciteit.

Als aan een aantal voorwaarden is voldaan, zoals compensatie voor de netbeheerders die in het verleden een spaarzaam beleid gevoerd hebben, is Eandis bereid om vanaf 2016 de tarieven de solidariseren. Dit zou tegen 2018, als er opnieuw gemeenteraadsverkiezingen worden georganiseerd, moeten uitmonden in één eenheidstarief. Rond dezelfde periode zouden eerst de gemengde intercommunales kunnen samensmelten, en nadien een integratie met de zuivere intercommunales van Infrax. "We moeten niet langer meer elkaar onderling benchmarken. De benchmark zal worden gelegd door de Vlaamse overheid", aldus Van den Bossche. Hij gaf mee dat er contacten zijn geweest met Infrax, maar niet over het volledige voorstel. "En dat pakket is te beschouwen als één geheel".

Besparing
Vlaams minister voor Energie, Freya Van den Bossche, verwelkomde donderdagavond het initiatief van Eandis. Ze wees erop dat zij de netbeheerders heeft aangespoord om hun bestuursorganen drastisch af te slanken, "goed voor een jaarlijkse besparing van 800.000 euro". Door in de toekomst naar één, maximaal twee grote Vlaamse netbeheerders te gaan, kan het aantal onnodige mandaten verder worden verminderd, luidt het. De Vlaamse regering is ook voorstander van een versnelde exit van Electrabel uit de intercommunales en bereidt daar momenteel de gesprekken over voor.