Europees parlement zet licht op groen voor CETA, ondanks protest

Het Europees Parlement in Straatsburg heeft het licht op groen gezet voor de voorlopig inwerkingtreding van het Europees-Canadese vrijhandelsverdrag CETA. Tientallen actievoerders blokkeerden bij aanvang van de zitting de ingang van het gebouw.

De actievoerders stellen dat het verdrag multinationals de kans zal geven om overheden te vervolgen en dat het wetten ter bescherming van het milieu, sociale rechten en de volksgezondheid zal ondermijnen. Ze blokkeerden met een menselijke ketting de ingang van het parlementsgebouw, waardoor het debat met ruim een kwartier vertraging van start moest gaan.

Slogans als "Hoe meer jullie volhouden, hoe meer we ons verzetten" en "De democratie ontmantelen? Geen sprake van" doen vermoeden dat het verzet tegen CETA nog niet onmiddellijk gestaakt wordt.

Meerderheid van 408 tegen 254 stemmen

Het Europees Parlement keurde het Europees-Canadese vrijhandelsverdrag goed met een meerderheid van 408 tegen 254 stemmen bij 33 onthoudingen. Daardoor kan het grootste deel van het veelbesproken verdrag vanaf april in werking treden.

Terwijl de actievoerders buiten het parlementsgebouw hun ongenoegen uitschreeuwden, zette een meerderheid van christendemocraten, conservatieven, liberalen en een deel van de sociaaldemocraten het licht op groen voor het verdrag waarover de Europese Unie en Canada zes jaar onderhandeld hebben.

Daardoor verdwijnen vanaf april zowat alle douanetarieven tussen Europa en Canada en krijgen Europese bedrijven toegang tot de dienstenmarkt en openbare aanbestedingen in Canada en vice versa.

"Vooruitstrevend verdrag"

Een dag voor de toespraak van premier Justin Trudeau in Straatsburg beklemtoonden voorstanders dat CETA een "vooruitstrevend verdrag" is met een partner die dezelfde waarden deelt.

De teksten bevatten volgens hen voldoende garanties voor het recht op regulering door overheden, het behoud van de openbare diensten en de instandhouding van Europese normen op het vlak van gezondheid, milieu en sociale rechten. "De mensen die hier voor de deur liggen weten niet wat er de voorbije jaren allemaal is veranderd en verbeterd aan de tekst", meent Ivo Belet (CD&V).

Trump

Verscheidene sprekers wezen erop dat de goedkeuring van CETA ook een belangrijk signaal naar de rest van de wereld uitstuurt nu de Amerikaanse president Donald Trump een protectionistische koers wil varen. "Vrijhandelsverdragen geven toegang tot jobs, dat kan je niet zeggen van protectionisme", stelde Hilde Vautmans (Open Vld). Eenzelfde geluid bij Sander Loones (N-VA): "De PS sluit zich aan bij het nefaste protectionistische discours dat opnieuw de kop opsteekt, met Amerikaans president Trump als grote gangmaker."

Marie Arena (PS) houdt dan weer vol dat CETA op maat van multinationals en grote investeerders is gemaakt. "In plaats van als een kip zonder kop tegen het protectionisme van Trump in te lopen, moet Europa zich positioneren als een Europa van sociale waarden dat handel drijft op basis van de noden van burgers, van degelijke jobs en van het welzijn van de bevolking." Arena behoorde net als de andere PS-leden tot een minderheid van zo'n zestig sociaaldemocraten die tegen het verdrag stemde. Bij de christendemocratische en conservatieve EVP stemden vijf leden tegen, onder wie Claude Rolin (cdH) en Pascal Arimont (CSP). Ook de groenen en uiterst links en rechts kantten zich tegen CETA.

Verzet

De Waalse PS-cdH-regering haalde vorig najaar de wereldpers met haar verzet tegen de ondertekening van CETA. Dat verzet heeft volgens Arena tot een aantal verbeteringen geleid, maar het resultaat blijft onbevredigend. Zo wijzen Arena en Rolin erop dat België nog steeds bij het Europese Hof van Justitie moet laten nagaan of het nieuwe systeem voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en overheden wel verenigbaar is met het Europese recht. Dat veelbesproken 'Investment Court System' wordt pas ingevoerd nadat de nationale en regionale parlementen de ratificatie hebben voltooid en het verdrag definitief van kracht wordt.

Dat proces zal nog jaren in beslag nemen en allicht niet zonder horten of stoten verlopen. Het verzet blijft alvast hardnekkig.